← Alle talks over rouw
Laurel Braitman · TEDWomen 2023 · 2023

Lessen uit de laatste dagen van mijn vader

Originele titel: Lessons from my father's final days

Laurel Braitman is schrijver en groeide op op een avocado- en citrusboerderij in Zuid-Californië. Toen ze drie was, kreeg haar vader, een chirurg, uitgezaaide botkanker. Hij leefde nog jaren, maar toen ze elf was kwam de kanker terug om te blijven. Vanaf dat moment leerde hij zijn kinderen alles wat ze zonder hem nodig zouden hebben. Hij werd imker zodat ze nog decennia honing zouden hebben, en plantte bomen die hen later schaduw en eten zouden geven. Op haar zestiende vond ze in het medicijnkastje de middelen waarmee hij zijn leven wilde beëindigen. Een half jaar later kregen ze aan de telefoon ruzie en hing ze op zonder gedag te zeggen. Hij nam die dag zijn middel in, en ze heeft zijn stem nooit meer gehoord.

Daarna joeg ze prestaties na: topsport, een boek, een promotie. Halverwege de dertig was ze uitgeput. Ze besefte dat ze al die tijd wilde bewijzen dat ze een goed mens was, omdat een goed mens niet ophangt bij haar stervende vader. Door schaamte en spijt weg te drukken, dempte ze ook haar vreugde. Als vrijwilliger bij een rouworganisatie voor kinderen zag ze dat kinderen zichzelf de schuld gaven, omdat dat hun verlies een reden gaf. Toen begreep ze dat schuldgevoel niet betekent dat je iets fout hebt gedaan. Nadat hun huis was afgebrand, vonden ze emmers met haar vaders honing terug, na ruim dertig jaar nog goed. Toen haar moeder later voor een zelfgekozen levenseinde koos, hielden ze vooraf een levende herdenking. Pijn en vreugde horen volgens Braitman bij elkaar.

In het kort

Wat je meeneemt

  • Wie pijnlijke gevoelens wegwerkt met werk of prestaties, dempt ook de fijne gevoelens.
  • Schuld en schaamte voelen betekent niet dat je iets fout hebt gedaan. Jezelf de schuld geven kan een manier zijn om een zinloos verlies te verklaren.
  • Afscheid kunnen nemen maakt verschil. Bij haar moeder deed het gezin het bewust anders, met een levende herdenking.
★ Voor leden

Gespreksvragen bij deze talk

Gebruik ze na het kijken: om zelf na te denken over wat de talk met je doet, of om er samen over te praten.

Bij deze talk horen 3 gespreksvragen. Als lid van RouwExpertise.nl zie je ze hier, en kun je ze kopiëren of printen voor een gesprek of les.