← Alle talks over rouw
Tony Luciani · TEDxCambridge · 2018

Een moeder en zoon fotograferen samen de dementie

Originele titel: A mother and son's photographic journey through dementia

Toen de 91-jarige Elia bij haar zoon introk, de schilder Tony Luciani, had ze last van geheugenverlies en zag ze er verslagen uit. In plaats van de moeder met wie hij opgroeide, zag hij een kleine, kwetsbare vrouw. Op een dag speelde hij met een nieuwe camera voor een spiegel die de badkamerdeur blokkeerde, en zijn moeder stapte ongevraagd in beeld. Daaruit groeide een samenwerking van jaren. Hij ensceneerde foto’s op basis van haar verhalen, en zij poseerde. Ze vertelde over haar jeugd in een bergdorp in Italië, waar ze na de dood van haar vader op haar dertiende werd uitgehuwelijkt, en over haar werk als leidinggevende in een kledingfabriek in Toronto. Door het samen te doen, voelde ze zich weer nodig en gewaardeerd.

Dementie bracht ook frustratie en verdriet. Elia vroeg zich af waarom haar hoofd vol zat met dingen die ze wilde zeggen en die ze vergat voordat ze haar mond bereikten. Om dat lichter te maken, speelden ze. Op haar 93ste kreeg ze een eigen camera en maakte ze elke dag foto’s. Inmiddels woont ze in een woonvoorziening vlakbij en weet ze zijn naam niet meer, maar ze herkent zijn gezicht en lacht als ze hem ziet. Hij fotografeert haar niet meer, omdat ze niet meer kan begrijpen waarom. Zijn vader, broer, neef, partner en beste vriend stierven allemaal plotseling, zonder dat hij hun kon zeggen hoeveel hij van hen hield. Bij zijn moeder wil hij er zijn en er een heel lang afscheid van maken.

In het kort

Wat je meeneemt

  • Iets samen doen, hoe klein ook, kan iemand met dementie weer het gevoel geven dat hij erbij hoort en ertoe doet.
  • Bij dementie neem je stap voor stap afscheid van iemand die er nog is. Luciani noemt het een heel lang afscheid.
  • Er zijn en echt luisteren is belangrijker dan iets bijzonders samen delen.
★ Voor leden

Gespreksvragen bij deze talk

Gebruik ze na het kijken: om zelf na te denken over wat de talk met je doet, of om er samen over te praten.

Bij deze talk horen 3 gespreksvragen. Als lid van RouwExpertise.nl zie je ze hier, en kun je ze kopiëren of printen voor een gesprek of les.