Verdriet is een van de gevoelens die bij rouw horen. Rouw zelf is breder: daar vallen ook boosheid, angst, schuld of opluchting onder, en lichamelijke dingen als moeheid en slecht slapen.
Daarnaast gaat rouw over aanpassen: leren leven zonder de ander, met alle grote en kleine veranderingen die daarbij horen. Je kunt dus verdriet hebben zonder te rouwen, en je kunt midden in je rouw zitten op een moment dat je helemaal geen verdriet voelt.
Lees verder: Het ene verdriet is het andere niet
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet ik mijn verdriet uiten om het te verwerken?
Niet per se. Lange tijd was het idee dat je je verdriet moest ‘doorwerken’ door er veel over te praten en het eruit te gooien. Onderzoek heeft dat niet bevestigd. Utrechtse onderzoekers volgden weduwen en weduwnaars twee jaar lang en vonden geen aanwijzing dat wie veel over zijn gevoelens praatte, er beter uitkwam.
Dat betekent niet dat je je verdriet beter kunt wegstoppen. Wie het verlies stelselmatig ontwijkt, loopt later vaak vast. Wat werkt, is wisselen: soms bewust stilstaan bij het gemis, soms je aandacht op het gewone leven richten. Of je dat doet door te praten, te schrijven, te wandelen of in stilte, mag je zelf weten.
Lees verder: Zoeken en vermijden
Bron: Stroebe e.a. (2002), Journal of Consulting and Clinical Psychology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan rouw problemen geven in mijn relatie?
Ja, een verlies zet een relatie onder druk. Jullie zijn allebei moe en prikkelbaar en hebben weinig over voor de ander. Misschien rouwen jullie anders, of op een ander moment: de een krabbelt net weer wat op als de ander instort. Ook de taken in huis of in het gezin kunnen verschuiven, en intimiteit voelt voor de een als troost en voor de ander als onmogelijk.
Dat is geen teken dat jullie relatie niet deugt. Het helpt om uit te spreken wat je nodig hebt zonder te verwachten dat de ander precies hetzelfde voelt, en om af en toe samen iets te doen wat niet over het verlies gaat. Merk je dat jullie steeds verder uit elkaar groeien, zoek dan op tijd hulp, bijvoorbeeld bij een relatietherapeut met ervaring in rouw.
Lees verder: Hoe families samen door rouw heen komen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het normaal om boos te zijn op degene die is overleden?
Ja, en het komt vaker voor dan mensen hardop zeggen. Je kunt boos zijn omdat iemand je heeft achtergelaten, omdat hij of zij niet op tijd naar de dokter ging, of omdat er nu dingen op jouw schouders liggen die jullie samen deden. Ook artsen, familie of jijzelf kunnen het doelwit zijn, en voor gelovigen soms God.
Boos zijn op iemand van wie je houdt voelt tegenstrijdig, en daarom slikken veel mensen het in. Toch hoort het bij rouw en zegt het niets over je liefde. Het helpt om het ergens kwijt te kunnen: bij iemand die het kan aanhoren, op papier of door flink te bewegen.
Lees verder: Kun je een dode vergeven?