Ja, en dat gebeurt vaker dan mensen denken. Een scheiding, ontslag, een ziekte die je leven op zijn kop zet, een vriendschap die stukloopt of een kinderwens die niet uitkomt: het kan allemaal rouw geven, soms net zo diep als bij een overlijden.
Het lastige is dat de omgeving er vaak minder oog voor heeft. Er is geen uitvaart en niemand stuurt een kaart, waardoor je verdriet makkelijk onzichtbaar blijft.
Lees verder: Rouw zonder overlijden
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wat is ‘ambiguous loss’ of onduidelijk verlies?
Een term van de Amerikaanse onderzoeker Pauline Boss voor verlies zonder duidelijk einde. Het komt in twee vormen voor. Iemand is lichamelijk weg maar in je hoofd nog volop aanwezig, zoals bij een vermissing. Of iemand is er lichamelijk nog wel, terwijl de persoon die je kende verdwijnt, zoals bij dementie, ernstig hersenletsel of een verslaving.
Wat het zo zwaar maakt, is dat er geen afscheid is en geen ritueel. Je blijft hangen tussen hoop en gemis, en je omgeving weet vaak niet dat je rouwt. Boss benadrukt dat je geen afsluiting hoeft te vinden. Het helpt om het verlies te benoemen en te leren leven met twee waarheden tegelijk: iemand is weg en toch nog hier.
Lees verder: Rouwen om een kind dat leeft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met collega’s die niets zeggen?
Collega’s die niets zeggen, geven er meestal wel om. Ze weten niet wat ze moeten zeggen, zijn bang om het verkeerde te zeggen of denken dat je op het werk liever niet aan je verlies herinnerd wilt worden. Toch voelt hun stilte vaak als onverschilligheid, en dat doet pijn.
Je kunt het doorbreken door zelf iets kleins te zeggen, zoals ‘je mag gerust vragen hoe het gaat’. Vaak is dat precies het zetje dat iemand nodig heeft. Je kunt het ook laten zoals het is, want niet iedereen hoeft erover te beginnen. Zoek steun bij de collega’s die wel het gesprek aangaan, en laat je leidinggevende weten als je je op het werk erg alleen voelt.
Lees verder: Drie deuren: rouw op de werkvloer
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met feestjes en verjaardagen?
Feestjes kunnen zwaar zijn als je rouwt. Iedereen is vrolijk, er wordt gevraagd hoe het gaat, en juist daar valt op wie er ontbreekt. Je mag een uitnodiging afslaan als het nog te vroeg voelt. Je mag ook gaan met een uitweg: spreek met iemand af dat je weg kunt als het te veel wordt, of ga met je eigen vervoer.
Het helpt soms om vooraf tegen de gastheer of gastvrouw te zeggen dat je er graag bij bent, maar misschien wat stiller bent of eerder weggaat. Probeer niet alles af te slaan. Een paar uur onder de mensen kan je goed doen, ook als je daarna moe bent. Kijk vooral wat bij je past, want dat kan per keer verschillen.