Dat overkomt veel nabestaanden. Je hoort de sleutel in het slot, ziet iemand in een menigte die precies zo loopt, ruikt ineens een vertrouwde geur of voelt even dat de ander naast je zit. Bij weduwen en weduwnaars gaat het volgens onderzoek om een derde tot meer dan de helft. Je brein heeft jarenlang verwacht dat de ander er is, en die verwachting verdwijnt niet in een keer.
Het is geen teken dat je gek wordt. Veel mensen vinden het troostend, anderen schrikken ervan, en allebei is begrijpelijk. Meestal worden zulke ervaringen in de loop van de tijd minder. Maak je je zorgen, bijvoorbeeld omdat je stemmen hoort die je dingen opdragen, ga dan naar je huisarts.
Lees verder: De overleden dierbaren die we blijven zien, horen en voelen
Bron: Castelnovo e.a. (2015), Journal of Affective Disorders
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wat doe ik als mensen zeggen dat ik er overheen moet komen?
Zo’n opmerking doet pijn, ook als hij goed bedoeld is. Meestal zegt hij meer over de ander dan over jou: veel mensen denken dat rouw na een paar maanden klaar hoort te zijn, of vinden het moeilijk om jou verdrietig te zien. Rouw kent geen deadline. Voor de meeste mensen gaat het erom dat ze leren leven met het verlies, en dat kost tijd.
Je kunt kort reageren, bijvoorbeeld met ‘zo werkt het voor mij niet, ik mis haar nog elke dag’. Je kunt ook uitleggen wat je wel helpt. En je mag afstand nemen van mensen die blijven aandringen. Zoek je steun vooral bij mensen bij wie je niet hoeft te doen alsof het alweer goed gaat.
Lees verder: Groeien rond het verlies
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met opmerkingen die pijn doen?
Bijna iedere nabestaande krijgt ze te horen: ‘hij is nu op een betere plek’, ‘het heeft zo moeten zijn’ of ‘je bent nog jong, je vindt wel weer iemand’. Ze zijn bedoeld als troost, maar ze maken je verdriet kleiner of plakken er een betekenis op die jij niet voelt.
Je hoeft er niets mee. Soms is het genoeg om te weten dat de ander het goed bedoelt en niet beter weet. Wil je reageren, dan kan dat kort: ‘zo voelt het voor mij niet’. Gebeurt het steeds bij dezelfde persoon, dan kun je op een rustig moment uitleggen wat wel helpt, bijvoorbeeld dat iemand gewoon de naam van de overledene noemt.
Lees verder: Religie, rouw en de zinnen die meer stukmaken dan heel maken
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan rouw problemen geven in mijn relatie?
Ja, een verlies zet een relatie onder druk. Jullie zijn allebei moe en prikkelbaar en hebben weinig over voor de ander. Misschien rouwen jullie anders, of op een ander moment: de een krabbelt net weer wat op als de ander instort. Ook de taken in huis of in het gezin kunnen verschuiven, en intimiteit voelt voor de een als troost en voor de ander als onmogelijk.
Dat is geen teken dat jullie relatie niet deugt. Het helpt om uit te spreken wat je nodig hebt zonder te verwachten dat de ander precies hetzelfde voelt, en om af en toe samen iets te doen wat niet over het verlies gaat. Merk je dat jullie steeds verder uit elkaar groeien, zoek dan op tijd hulp, bijvoorbeeld bij een relatietherapeut met ervaring in rouw.
Lees verder: Hoe families samen door rouw heen komen