Feestjes kunnen zwaar zijn als je rouwt. Iedereen is vrolijk, er wordt gevraagd hoe het gaat, en juist daar valt op wie er ontbreekt. Je mag een uitnodiging afslaan als het nog te vroeg voelt. Je mag ook gaan met een uitweg: spreek met iemand af dat je weg kunt als het te veel wordt, of ga met je eigen vervoer.
Het helpt soms om vooraf tegen de gastheer of gastvrouw te zeggen dat je er graag bij bent, maar misschien wat stiller bent of eerder weggaat. Probeer niet alles af te slaan. Een paar uur onder de mensen kan je goed doen, ook als je daarna moe bent. Kijk vooral wat bij je past, want dat kan per keer verschillen.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan rouw problemen geven in mijn relatie?
Ja, een verlies zet een relatie onder druk. Jullie zijn allebei moe en prikkelbaar en hebben weinig over voor de ander. Misschien rouwen jullie anders, of op een ander moment: de een krabbelt net weer wat op als de ander instort. Ook de taken in huis of in het gezin kunnen verschuiven, en intimiteit voelt voor de een als troost en voor de ander als onmogelijk.
Dat is geen teken dat jullie relatie niet deugt. Het helpt om uit te spreken wat je nodig hebt zonder te verwachten dat de ander precies hetzelfde voelt, en om af en toe samen iets te doen wat niet over het verlies gaat. Merk je dat jullie steeds verder uit elkaar groeien, zoek dan op tijd hulp, bijvoorbeeld bij een relatietherapeut met ervaring in rouw.
Lees verder: Hoe families samen door rouw heen komen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kom je ooit over een groot verlies heen?
‘Eroverheen komen’ past voor de meeste mensen niet bij hoe het voelt. Je gaat niet terug naar wie je was voor het verlies, en de ander blijft gemist. Wat wel gebeurt, is dat je leert leven met het verlies als deel van je geschiedenis. De pijn wordt minder scherp en er komt weer ruimte voor plezier, plannen en nieuwe mensen.
De band met de overledene blijft daarbij bestaan en verandert van vorm. Je praat misschien nog tegen hem of haar, draagt een sieraad, houdt een traditie in ere of merkt dat je dingen doet zoals de ander ze deed. Rouwonderzoekers noemen dat continuing bonds, voortdurende verbondenheid, en het hoort bij gezond rouwen. Veel mensen omschrijven het na jaren als een litteken: het blijft zichtbaar, maar het doet niet meer elke dag pijn.
Lees verder: Continuing bonds
Bron: Klass, Silverman & Nickman (1996), Continuing Bonds: New Understandings of Grief
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoelang moet ik thuisblijven na een overlijden?
Daar is geen vaste termijn voor. De wet regelt alleen het begin: bij het overlijden van je partner of een direct familielid heb je recht op kort verzuimverlof met doorbetaling van je loon, om de uitvaart te regelen en bij te wonen. Hoeveel dagen dat zijn, staat niet in de wet. Kijk daarvoor in je cao of personeelsregeling. Vaak gaat het om een paar dagen. Een wettelijk rouwverlof bestaat in Nederland nog niet.
Voor veel mensen is dat te kort. Lukt werken nog niet, bespreek dan met je leidinggevende wat mogelijk is, zoals vakantiedagen opnemen, tijdelijk minder uren of ander werk. Kun je echt niet functioneren, dan kun je je ziek melden en kijkt de bedrijfsarts met je mee naar een haalbare terugkeer. Sommige mensen willen juist snel terug, omdat werk houvast geeft. Ook dat is prima.
Lees verder: Rouwverlof
Bron: Rijksoverheid: calamiteitenverlof en kort verzuimverlof