Ja. Vooral in de eerste dagen en weken voelen veel mensen zich verdoofd, alsof ze door een film lopen. Je regelt de uitvaart, praat met mensen en vraagt je af waarom je niet huilt. Die verdoving beschermt je, zodat het verlies in porties binnenkomt.
Ook later kan het gebeuren dat je een tijd weinig voelt, en dat wisselt vaak af met momenten waarop het verdriet ineens hard binnenkomt. Het zegt niets over hoeveel je om de ander gaf. Blijf je maandenlang vlak en lukt het niet meer om ergens plezier in te hebben, bespreek het dan met je huisarts.
Lees verder: Hoe voelt rouw?
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom lijkt mijn rouw soms erger te worden in plaats van beter?
Dat overkomt veel mensen, vaak na een paar maanden. In de eerste weken word je gedragen door de verdoving, het regelwerk en de mensen om je heen. Als dat wegvalt, dringt pas echt door dat de ander niet meer terugkomt. Daarnaast merk je steeds beter wat er nog meer verloren is gegaan: je rol als partner of kind, een inkomen, vaste gewoontes, de toekomst die jullie samen hadden. Elk van die verliezen kan het verdriet weer aanwakkeren.
Ook vermoeidheid of extra stress in je leven kan het zwaarder maken. Dat hoort bij het grillige verloop van rouw. Wordt het over langere tijd alleen maar zwaarder en lukt het steeds minder om te functioneren, zoek dan hulp bij je huisarts.
Lees verder: Secundaire verliezen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wanneer ben ik klaar om weer te werken?
Dat verschilt per persoon en per baan. Sommige mensen gaan na een week weer aan het werk omdat de structuur houvast geeft, anderen hebben weken of maanden nodig. Signalen dat je er misschien weer aan toe bent: je kunt je weer een tijdje concentreren, je slaapt redelijk en de gedachte aan werk voelt niet alleen maar als een berg.
Een geleidelijke terugkeer werkt voor veel mensen het best, eerst met halve dagen of een paar dagen per week en eenvoudiger taken. Maak met je leidinggevende of de bedrijfsarts een plan en spreek af wanneer jullie het samen bijstellen. Zeg ook wat nog niet gaat. Terug zijn op het werk betekent niet dat je rouw voorbij is, en dat mag je collega’s gerust laten weten.
Lees verder: Terugkeer op werk na het verlies van een partner
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe krijg ik erkenning voor verlies dat anderen niet zien?
Begin bij jezelf. Zeg tegen jezelf dat dit een echt verlies is, ook als het niet in de gebruikelijke hokjes past. Je hoeft je verdriet niet te verdedigen of te bewijzen. Daarna kun je kiezen aan wie je het vertelt. Eén of twee mensen die het begrijpen, zijn vaak meer waard dan een hele kring die er niet bij stilstaat.
Lotgenoten kunnen veel herkenning geven, omdat zij niet hoeven te vragen waarom het je zo raakt. Ook een eigen ritueel kan helpen als er geen uitvaart of officieel afscheid is, zoals een brief schrijven, een kaars aansteken of een plek kiezen waar je even stilstaat. En zoek hulp als het verdriet je te zwaar wordt. Een rouwbegeleider of psycholoog neemt elk verlies serieus.