Veel mensen hebben geleerd dat je je verdriet binnenhoudt en flink moet zijn. Huilen waar anderen bij zijn voelt dan al snel als je laten gaan. Daar komt bij dat de omgeving vaak verwacht dat het na een paar maanden wel weer gaat, en ben je dan nog verdrietig, dan vraag je je al snel af of er iets mis met je is.
Er is niets mis met je. Je verdriet laat zien hoe belangrijk de ander voor je was, en daar hoef je je niet voor te schamen. Wegstoppen lijkt even te helpen, maar maakt het op de langere termijn vaak zwaarder.
Lees verder: Verdriet onderdrukken: waarom dit geen goed idee is
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wanneer mag ik weer blij zijn zonder schuldgevoel?
Altijd. Lachen, genieten van een mooie dag of plezier hebben met vrienden betekent niet dat je de overledene vergeet of minder mist. Toch voelen veel mensen een steek van schuld zodra ze merken dat ze even gelukkig waren, alsof het verlies daarmee kleiner wordt.
Onderzoek onder mensen die hun partner hadden verloren liet zien dat wie een half jaar later nog echt kon lachen, minder boosheid voelde, meer genoot en betere contacten had. Die momenten van lucht doen je goed, en ze maken het verdriet niet minder echt. Het schuldgevoel zelf mag er zijn, je hoeft het alleen niet te geloven.
Lees verder: Verliefd en in rouw
Bron: Keltner & Bonanno (1997), Journal of Personality and Social Psychology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom rouwt mijn partner zo anders dan ik?
Iedereen rouwt op zijn eigen manier, ook twee mensen die hetzelfde kind of dezelfde ouder verliezen. Rouwonderzoekers onderscheiden grofweg twee stijlen. Intuïtief rouwen gaat via het gevoel: huilen, praten, herinneringen delen. Instrumenteel rouwen gaat via het doen: bezig blijven, dingen regelen, het verdriet kwijt raken in klussen of beweging. De meeste mensen zitten ergens daartussen.
Het risico is dat je de stijl van de ander verkeerd leest. Wie praat, denkt al snel dat de stille partner er niet om geeft, en wie zwijgt, voelt zich onder druk gezet. Het verschil zegt meestal niets over hoeveel iemand mist. Praat over wat ieder van jullie helpt en zoek een manier die ruimte laat voor allebei. Lukt dat niet, dan kan een rouwbegeleider of relatietherapeut helpen.
Lees verder: Rouwen vaders en moeders echt anders?
Bron: Doka & Martin (2010), Grieving Beyond Gender
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom begrijpen anderen niet wat ik doormaak?
Omdat de meeste mensen pas weten hoe rouw voelt als het hun zelf overkomt. Daarvoor kennen ze het vooral van buitenaf: een uitvaart, een kaart, een paar weken verdriet. Dat het gemis maanden of jaren je hele leven kleurt, zien ze niet. Daar komt bij dat niemand jouw band met de overledene precies kende, en dus ook niet kan weten wat jij kwijt bent.
Veel mensen willen wel helpen, maar weten niet hoe. Ze proberen het op te lossen of je op te vrolijken, terwijl je vooral iemand nodig hebt die er is en luistert. Het kan helpen om tegen een of twee mensen te zeggen waar je wel wat aan hebt. Contact met mensen die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt, geeft vaak de herkenning die je bij anderen mist.
Lees verder: Rouwgeletterdheid: er zijn zonder te repareren