Verliefd én in rouw: wanneer twee grote gevoelens naast elkaar bestaan

Over nieuwe liefde na partnerverlies, schuldgevoel, en de vraag of er ruimte is voor twee liefdes

De vraag kwam binnen via de mail, een beetje aarzelend geformuleerd. Een weduwe die opnieuw verliefd was geworden. Op een weduwnaar. Hij begreep haar als geen ander. Maar nu merkte ze iets onverwachts: de verliefdheid had een nieuwe golf van rouw meegebracht. Gevoelens die ze niet kon plaatsen. “Ik vind het heel heftig om al die gevoelens tegelijkertijd te voelen,” schreef ze. “En ik kan het niet goed uitleggen aan anderen.”

We krijgen dit soort vragen vaker. Soms met naam, vaak anoniem. Er zit bijna altijd een zekere terughoudendheid in, alsof mensen zich schamen voor wat ze voelen. Alsof verliefd worden na het verlies van je partner iets is waar je je voor moet verontschuldigen. Terwijl het een van de meest menselijke dingen is die er bestaan.

Een gevoel zonder handleiding

Wanneer je partner overlijdt, krijg je rouwkaarten en condoleances. Er zijn rituelen voor het afscheid, er is een uitvaart, er zijn mensen die langskomen met eten en bloemen. De samenleving heeft, hoe gebrekkig ook, een script voor rouw.

Voor wat daarna komt, ontbreekt zo’n script. Niemand vertelt je hoe het voelt om voor het eerst te lachen zonder schuldgevoel, of om te merken dat je een hele middag niet aan je partner hebt gedacht. En al helemaal niemand bereidt je voor op het moment waarop je merkt dat je hart weer opengaat voor iemand anders.

De weduwe die ons mailde had ontdekt wat veel mensen overrompelt: verliefdheid en rouw kunnen tegelijkertijd bestaan. De verliefdheid kan zelfs een nieuwe laag van rouw blootleggen. Ze had niet verwacht dat het zo zou werken, en dat snap ik. Het is ook niet iets dat je leert uit de verhalen die we elkaar vertellen over rouw en liefde.