Daar valt geen termijn op te plakken, en dat maakt het voor veel mensen juist lastig. Uit onderzoek weten we wel dat de meeste nabestaanden binnen een paar maanden tot een half jaar hun dagelijkse leven weer redelijk kunnen oppakken, terwijl het gemis veel langer meegaat.
De golven van verdriet worden meestal minder hoog en komen minder vaak, maar ze kunnen jaren later nog opspelen rond een verjaardag of de sterfdag. Bij ongeveer een op de tien nabestaanden blijft het verlangen naar de ander zo overheersend dat het leven vastloopt. Herken je dat na een jaar nog bij jezelf, bespreek het dan met je huisarts.
Lees verder: Als rouwen niet zomaar voorbijgaat
Bron: Bonanno (2004), American Psychologist; Lundorff e.a. (2017), Journal of Affective Disorders
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan ik rouwen als er niemand is overleden?
Ja. Rouw is een reactie op verlies, en verlies gaat lang niet altijd over de dood. Een scheiding, ontslag, ziekte, een vriendschap die eindigt, emigratie of een kinderwens die niet uitkomt: het kan allemaal rouw geven. Amerikaans onderzoek vond bij mensen die hun baan of hun huwelijk verloren dezelfde soort rouwreacties als bij nabestaanden. Hoe heftig het was, hing vooral af van hoe belangrijk het verlorene was voor wie iemand is.
Vaak verlies je meer dan je op het eerste gezicht ziet, zoals een toekomstbeeld, een dagelijks ritme of je plek tussen anderen. Dat verdriet is echt, ook als er geen uitvaart is en niemand een kaart stuurt.
Lees verder: Rouw zonder overlijden
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik rouwen om een huisdier?
Ja. Een huisdier is voor veel mensen een dagelijkse metgezel. Het was er elke ochtend, liep mee op elke wandeling en gaf troost zonder vragen te stellen. Als het doodgaat, verdwijnt een vast stuk van je leven en je routine, en dat verdriet kan heel echt en heftig zijn.
Toch reageert de omgeving soms met ‘het was maar een dier’ of ‘neem toch een nieuwe’. Daardoor durven mensen hun verdriet niet goed te laten zien. Neem het serieus, ook als anderen dat niet doen. Een afscheid helpt veel mensen, zoals een plekje in de tuin, een foto of een moment met het gezin. Voor kinderen is de dood van een huisdier vaak hun eerste kennismaking met de dood, en een goede aanleiding om er samen over te praten.
Lees verder: Dag Blub
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na langdurige ziekte makkelijker?
Niet per se. Je hebt misschien afscheid kunnen nemen en dingen kunnen uitspreken, en dat helpt sommige mensen. Maar de zorgperiode kan je ook uitgeput hebben, en veel mantelzorgers merken pas na het overlijden hoe moe ze zijn. Soms is er al jaren gerouwd om wie iemand was voordat de ziekte alles veranderde.
Na het overlijden kunnen gevoelens door elkaar lopen. Je bent opgelucht dat het lijden voorbij is en voelt je daar soms schuldig over. Daarnaast valt de zorg die je dagen vulde ineens weg, en dat kan een grote leegte geven. Al die gevoelens horen erbij. Dat je wist dat het eraan kwam, maakt het gemis niet kleiner.
Lees verder: Laatste woorden: wat we zeggen als de tijd opraakt