Niet per se. Je hebt misschien afscheid kunnen nemen en dingen kunnen uitspreken, en dat helpt sommige mensen. Maar de zorgperiode kan je ook uitgeput hebben, en veel mantelzorgers merken pas na het overlijden hoe moe ze zijn. Soms is er al jaren gerouwd om wie iemand was voordat de ziekte alles veranderde.
Na het overlijden kunnen gevoelens door elkaar lopen. Je bent opgelucht dat het lijden voorbij is en voelt je daar soms schuldig over. Daarnaast valt de zorg die je dagen vulde ineens weg, en dat kan een grote leegte geven. Al die gevoelens horen erbij. Dat je wist dat het eraan kwam, maakt het gemis niet kleiner.
Lees verder: Laatste woorden: wat we zeggen als de tijd opraakt
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik vragen om niet over de overledene te praten?
Ja. Soms is het te pijnlijk, ben je moe of wil je gewoon even een avond zonder verdriet. Dat mag je zeggen, en de meeste mensen zijn juist blij als ze weten waar ze aan toe zijn. Je kunt het vriendelijk houden: ‘vandaag praat ik liever over iets anders, een andere keer vertel ik graag over haar’.
Wat je nodig hebt, mag per dag verschillen. Veel nabestaanden vinden het op andere momenten juist fijn als iemand de naam van de overledene noemt of een herinnering ophaalt. Laat dat ook weten, anders gaan mensen ervan uit dat het onderwerp voorgoed taboe is.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik rouwen om een huisdier?
Ja. Een huisdier is voor veel mensen een dagelijkse metgezel. Het was er elke ochtend, liep mee op elke wandeling en gaf troost zonder vragen te stellen. Als het doodgaat, verdwijnt een vast stuk van je leven en je routine, en dat verdriet kan heel echt en heftig zijn.
Toch reageert de omgeving soms met ‘het was maar een dier’ of ‘neem toch een nieuwe’. Daardoor durven mensen hun verdriet niet goed te laten zien. Neem het serieus, ook als anderen dat niet doen. Een afscheid helpt veel mensen, zoals een plekje in de tuin, een foto of een moment met het gezin. Voor kinderen is de dood van een huisdier vaak hun eerste kennismaking met de dood, en een goede aanleiding om er samen over te praten.
Lees verder: Dag Blub
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom zoeken mensen vaak geen hulp bij rouw?
Daar zijn verschillende redenen voor. Veel mensen denken dat het vanzelf overgaat, dat niemand er iets aan kan doen of dat hun verdriet niet erg genoeg is voor hulp. Anderen weten niet dat er behandeling bestaat voor rouw die vastloopt, of schamen zich om hulp te vragen. Ook kosten, wachtlijsten of niet weten waar je moet beginnen houden mensen tegen.
Nederlands onderzoek onder mensen die iemand in het verkeer verloren, liet zien dat een op de vijf geen hulp had gekregen, terwijl ze wel heftige rouwklachten hadden of zelf behoefte aan hulp aangaven. Tegelijk heeft lang niet iedereen professionele hulp nodig. De meeste mensen redden het met steun uit hun omgeving.
Lees verder: Wanneer helpen niet helpt
Bron: Lenferink e.a. (2021), Clinical Psychology & Psychotherapy