Nee. De bekende vijf fases (ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding) komen van Elisabeth Kübler-Ross. Zij beschreef ze in 1969 op basis van gesprekken met mensen die zelf gingen sterven, en pas later is het model op nabestaanden toegepast. Onderzoek heeft nooit laten zien dat rouw zo verloopt.
Gevoelens komen in willekeurige volgorde, lopen door elkaar en keren vaak meer dan eens terug. De Utrechtse rouwonderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut waarschuwen zelfs dat het fasemodel kwaad kan, omdat mensen gaan denken dat ze het verkeerd doen als hun rouw er anders uitziet.
Lees verder: Rouwen doe je niet in fasen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wordt rouw om een vriend serieus genomen?
Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan ik rouwen als er niemand is overleden?
Ja. Rouw is een reactie op verlies, en verlies gaat lang niet altijd over de dood. Een scheiding, ontslag, ziekte, een vriendschap die eindigt, emigratie of een kinderwens die niet uitkomt: het kan allemaal rouw geven. Amerikaans onderzoek vond bij mensen die hun baan of hun huwelijk verloren dezelfde soort rouwreacties als bij nabestaanden. Hoe heftig het was, hing vooral af van hoe belangrijk het verlorene was voor wie iemand is.
Vaak verlies je meer dan je op het eerste gezicht ziet, zoals een toekomstbeeld, een dagelijks ritme of je plek tussen anderen. Dat verdriet is echt, ook als er geen uitvaart is en niemand een kaart stuurt.
Lees verder: Rouw zonder overlijden
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Helpt praten over mijn verlies?
Voor veel mensen wel, al is het geen voorwaarde om te rouwen. Je verhaal kwijt kunnen bij iemand die luistert zonder te oordelen of meteen met advies te komen, geeft vaak lucht. Door je verhaal vaker te vertellen, ga je het soms ook zelf beter begrijpen.
Toch heeft niet iedereen er behoefte aan, en dat is geen probleem. Onderzoek onder weduwen en weduwnaars vond geen aanwijzing dat wie veel over zijn gevoelens praatte, er beter uitkwam. Sommige mensen verwerken meer door te schrijven, te wandelen, iets te maken of in stilte. Wil je wel graag praten maar mis je de juiste mensen, dan kan een rouwgroep, rouwbegeleider of lotgenoot helpen.
Lees verder: Schrijven bij rouw
Bron: Stroebe e.a. (2002), Journal of Consulting and Clinical Psychology