Omdat rouwen zo werkt. De Utrechtse onderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut beschreven het in hun duale procesmodel: je beweegt steeds heen en weer tussen het verlies en het gewone leven. Het ene moment ben je met je verdriet bezig, met herinneringen en gemis. Het volgende moment regel je de administratie, kook je of lach je om iets op tv.
Dat heen en weer gaan is gezond. Niemand kan de hele dag in zijn verdriet zitten, en de momenten waarop je even niet rouwt geven je de rust om het daarna weer aan te kunnen. Het kan per dag wisselen, of zelfs binnen een uur. Een goede dag betekent dus niet dat je de overledene vergeten bent, en een slechte dag na een paar goede weken betekent niet dat je terug bij af bent.
Lees verder: Het duale procesmodel
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet ik mijn verdriet uiten om het te verwerken?
Niet per se. Lange tijd was het idee dat je je verdriet moest ‘doorwerken’ door er veel over te praten en het eruit te gooien. Onderzoek heeft dat niet bevestigd. Utrechtse onderzoekers volgden weduwen en weduwnaars twee jaar lang en vonden geen aanwijzing dat wie veel over zijn gevoelens praatte, er beter uitkwam.
Dat betekent niet dat je je verdriet beter kunt wegstoppen. Wie het verlies stelselmatig ontwijkt, loopt later vaak vast. Wat werkt, is wisselen: soms bewust stilstaan bij het gemis, soms je aandacht op het gewone leven richten. Of je dat doet door te praten, te schrijven, te wandelen of in stilte, mag je zelf weten.
Lees verder: Zoeken en vermijden
Bron: Stroebe e.a. (2002), Journal of Consulting and Clinical Psychology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wat is ‘ambiguous loss’ of onduidelijk verlies?
Een term van de Amerikaanse onderzoeker Pauline Boss voor verlies zonder duidelijk einde. Het komt in twee vormen voor. Iemand is lichamelijk weg maar in je hoofd nog volop aanwezig, zoals bij een vermissing. Of iemand is er lichamelijk nog wel, terwijl de persoon die je kende verdwijnt, zoals bij dementie, ernstig hersenletsel of een verslaving.
Wat het zo zwaar maakt, is dat er geen afscheid is en geen ritueel. Je blijft hangen tussen hoop en gemis, en je omgeving weet vaak niet dat je rouwt. Boss benadrukt dat je geen afsluiting hoeft te vinden. Het helpt om het verlies te benoemen en te leren leven met twee waarheden tegelijk: iemand is weg en toch nog hier.
Lees verder: Rouwen om een kind dat leeft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Helpt bewegen tegen rouw?
Voor veel mensen wel. Een overzicht van 25 studies naar beweging en rouw liet zien dat wandelen, hardlopen, yoga of sporten rouwenden lucht geeft. Het biedt een moment van vrijheid, een manier om spanning en emoties kwijt te raken en vaak ook contact met anderen. Daarnaast kan bewegen helpen tegen somberheid, onrust en slecht slapen.
Je hoeft geen sporter te worden. Elke dag een stukje wandelen is al waardevol, zeker buiten. Samen wandelen maakt het vaak makkelijker om over het verlies te praten, omdat je naast elkaar loopt. Heb je weinig energie, begin dan klein en sla gerust een dag over als het niet lukt.
Lees verder: Een uitstekend medicijn bij rouw: bewegen helpt verwerken