Nee. Het idee dat rouw na een jaar klaar hoort te zijn, klopt niet. Veel mensen merken juist rond de eerste sterfdag hoe groot het gemis nog is, en ook in het tweede jaar is verdriet heel gewoon. Sommigen vinden dat jaar zelfs zwaarder, omdat de omgeving dan niet meer vraagt hoe het gaat.
Belangrijker dan de hoeveelheid verdriet is de vraag of je leven nog doorgaat. Lukt het om te werken, mensen te zien en af en toe iets fijns te beleven, dan rouw je, ook al is dat nog zwaar. Overheerst het verlangen naar de overledene na een jaar nog bijna de hele dag en zit je leven vast, praat er dan over met je huisarts. Dan kan er sprake zijn van een persisterende rouwstoornis, en daarvoor bestaat goede behandeling.
Lees verder: Wat werkt bij gecompliceerde rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom heb ik soms het gevoel dat ik gek word?
Omdat rouw je op zoveel plekken tegelijk raakt. Je vergeet dingen, raakt ineens in paniek, ziet de overledene in een voorbijganger en schiet van huilen naar lachen en weer terug. Gevoelens die je niet van jezelf kende, zoals woede of jaloezie op mensen die hun moeder nog hebben, komen zomaar op. Als je dat niet verwacht, is het logisch dat je aan jezelf gaat twijfelen.
Toch zijn dit gewone rouwreacties, en bij de meeste mensen worden ze in de loop van de tijd minder. Het helpt vaak al om te weten dat anderen hetzelfde meemaken. Lukt het na maanden nog steeds niet om je dagelijkse leven op te pakken, of word je bang van wat er in je hoofd gebeurt, zoek dan hulp bij je huisarts.
Lees verder: Negatieve gedachten na verlies
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet je door vaste fases heen als je rouwt?
Nee. De bekende vijf fases (ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding) komen van Elisabeth Kübler-Ross. Zij beschreef ze in 1969 op basis van gesprekken met mensen die zelf gingen sterven, en pas later is het model op nabestaanden toegepast. Onderzoek heeft nooit laten zien dat rouw zo verloopt.
Gevoelens komen in willekeurige volgorde, lopen door elkaar en keren vaak meer dan eens terug. De Utrechtse rouwonderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut waarschuwen zelfs dat het fasemodel kwaad kan, omdat mensen gaan denken dat ze het verkeerd doen als hun rouw er anders uitziet.
Lees verder: Rouwen doe je niet in fasen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe kom ik door feestdagen heen?
Door vooraf te bedenken wat jij nodig hebt en dat met de mensen om je heen te bespreken. Wil je de tradities zoals ze waren, liever iets heel anders of een jaar overslaan? Alle drie kunnen goed zijn. Spreek af dat je eerder weg mag, zorg voor rustmomenten en verwacht niet te veel van jezelf.
Veel mensen vinden het fijn om de overledene een plek te geven: een kaars aansteken, samen een herinnering ophalen of zijn of haar lievelingsgerecht op tafel zetten. Anderen houden het liever klein. Vaak is de aanloop zwaarder dan de dag zelf. Ben je alleen, kijk dan of er in je buurt een initiatief is waar je kunt aanschuiven. En lukt het niet zoals je hoopte, dan mag het volgend jaar weer anders.