Omdat de vraag ‘had ik het kunnen voorkomen?’ bij zelfdoding zo dichtbij voelt. Nabestaanden gaan terug in hun herinnering en zoeken naar signalen die ze hebben gemist, of naar dat ene gesprek dat anders had moeten lopen. Schuld en zelfverwijt komen bij nabestaanden na zelfdoding vaker voor dan na een andere doodsoorzaak.
Achteraf lijkt alles een teken, terwijl het op het moment zelf niet te zien was. Zelfdoding heeft bijna altijd meerdere oorzaken, en soms deed de overledene veel moeite om te verbergen hoe slecht het ging. Schuldgevoel is begrijpelijk, maar het betekent niet dat je schuldig bent. Praat erover met mensen die het kunnen horen, met lotgenoten of met een professional. Ook nabestaanden kunnen terecht bij 113 (gratis 0800-0113).
Lees verder: Zelfvergeving bij bijzondere vormen van verlies
Bron: Sveen & Walby (2008), Suicide and Life-Threatening Behavior
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het normaal dat ik zo moe ben?
Veel mensen schrikken ervan hoe moe ze zijn na een verlies, ook als ze nauwelijks iets doen. Die vermoeidheid heeft een reden: je hoofd is de hele dag bezig met wat er is gebeurd en je lichaam staat door de stress op scherp. Daar komt bij dat je ’s nachts vaak slechter slaapt, en dat de eerste weken vol zitten met regelzaken en mensen over de vloer.
Het is dus geen luiheid en ook geen teken dat je het niet aankunt. Bij de meeste mensen wordt het in de loop van de maanden minder. Blijf je uitgeput, of komen er klachten bij zoals hartkloppingen of afvallen, laat je dan door je huisarts nakijken.
Lees verder: Wat rouw doet met je hersenen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Helpen antidepressiva bij rouw?
Tegen de rouw zelf helpen ze weinig. In een grote Amerikaanse studie onder mensen met gecompliceerde rouw werkte het antidepressivum citalopram niet beter tegen de rouwklachten dan een placebo, terwijl rouwgerichte therapie dat wel deed. Toegevoegd aan de therapie verminderde citalopram wel de depressieve klachten.
Heb je naast je rouw ook een depressie, dan kan medicatie voor dat deel dus helpen. Het verlangen, de leegte en het gemis nemen er niet door af. Twijfel je over medicijnen, of gebruik je ze al, bespreek het dan met je huisarts of psychiater en stop niet op eigen houtje.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met collega’s die niets zeggen?
Collega’s die niets zeggen, geven er meestal wel om. Ze weten niet wat ze moeten zeggen, zijn bang om het verkeerde te zeggen of denken dat je op het werk liever niet aan je verlies herinnerd wilt worden. Toch voelt hun stilte vaak als onverschilligheid, en dat doet pijn.
Je kunt het doorbreken door zelf iets kleins te zeggen, zoals ‘je mag gerust vragen hoe het gaat’. Vaak is dat precies het zetje dat iemand nodig heeft. Je kunt het ook laten zoals het is, want niet iedereen hoeft erover te beginnen. Zoek steun bij de collega’s die wel het gesprek aangaan, en laat je leidinggevende weten als je je op het werk erg alleen voelt.
Lees verder: Drie deuren: rouw op de werkvloer