Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Ervaren nabestaanden na zelfdoding meer stigma?
Ja, veel nabestaanden merken dat. Mensen weten niet wat ze moeten zeggen en ontlopen je, stellen pijnlijke vragen over hoe het gebeurd is of laten doorschemeren dat het gezin iets had moeten zien. Sommige nabestaanden houden de doodsoorzaak daarom geheim, ook voor familie of kinderen. Dat zwijgen maakt rouwen eenzamer en zwaarder.
Je bepaalt zelf wat je vertelt en aan wie. Toch merken veel nabestaanden dat openheid naar een paar vertrouwde mensen lucht geeft. Het helpt ook om woorden te kiezen die niet veroordelen, zoals ‘zelfdoding’ of ‘hij heeft een einde aan zijn leven gemaakt’ in plaats van ‘zelfmoord’. Lotgenoten begrijpen vaak zonder uitleg wat je doormaakt.
Lees verder: Schaamte, zwijgen en rouwende kinderen
Bron: Peters e.a. (2016), International Journal of Mental Health Nursing; Chapple e.a. (2015), Sociology of Health & Illness
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan rouw opeens terugkomen na jaren?
Ja. Ook jaren later kan het verdriet ineens weer opspelen, soms bijna net zo fel als in het begin. Vaak gebeurt dat op momenten waarop de overledene er had moeten zijn: een bruiloft, de geboorte van een kleinkind, een diploma-uitreiking. Ook een geur of een plek kan het oproepen, of een nieuw verlies dat het oude weer openhaalt.
Dat betekent niet dat je terug bij af bent of dat je het niet goed hebt verwerkt. De band met iemand die je liefhad stopt niet bij de dood, en dus komt het gemis op zulke momenten terug. Meestal duurt zo’n golf korter dan in de eerste tijd, en weet je inmiddels beter hoe je erdoorheen komt.
Lees verder: Verbonden voorbij de dood
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe vind ik een goede hulpverlener bij rouw?
Begin bij je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de praktijkondersteuner GGZ in de praktijk, of naar een psycholoog met ervaring in rouw. Gesprekken met de praktijkondersteuner vallen niet onder je eigen risico. Behandeling door een psycholoog wordt vergoed uit de basisverzekering als er sprake is van een psychische stoornis, zoals een persisterende rouwstoornis, en dan betaal je wel eigen risico. Rouwbegeleiding valt meestal niet onder de basisverzekering.
Vraag bij een eerste gesprek gerust naar opleiding en ervaring met rouw. Een goede klik is minstens zo belangrijk, want je moet je veilig genoeg voelen om je verhaal te vertellen. Voelt het na een paar gesprekken niet goed, dan mag je verder zoeken.
Lees verder: Nederlandse huisartsen actief in rouwzorg