Bij dementie, hersenletsel, een ernstige psychische ziekte of verslaving kan iemand er lichamelijk nog zijn, terwijl de persoon die je kende steeds verder verdwijnt. Je mist de gesprekken, de gedeelde herinneringen of de manier waarop hij of zij naar je keek. Dat heet onduidelijk verlies, of ambiguous loss. Er is geen afscheid en geen ritueel, en vaak voel je je schuldig omdat je rouwt om iemand die nog leeft.
Het helpt om dat verlies serieus te nemen en het te benoemen. Je kunt tegelijk rouwen om wat weg is en zorgen voor wie er nog is. Zoek mensen die dit herkennen, zoals andere mantelzorgers of een lotgenotengroep, en vergeet je eigen rust niet. Een rouwbegeleider of psycholoog die dit soort verlies kent, kan je helpen om ermee te leven.
Lees verder: Rouwen om een kind dat leeft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na langdurige ziekte makkelijker?
Niet per se. Je hebt misschien afscheid kunnen nemen en dingen kunnen uitspreken, en dat helpt sommige mensen. Maar de zorgperiode kan je ook uitgeput hebben, en veel mantelzorgers merken pas na het overlijden hoe moe ze zijn. Soms is er al jaren gerouwd om wie iemand was voordat de ziekte alles veranderde.
Na het overlijden kunnen gevoelens door elkaar lopen. Je bent opgelucht dat het lijden voorbij is en voelt je daar soms schuldig over. Daarnaast valt de zorg die je dagen vulde ineens weg, en dat kan een grote leegte geven. Al die gevoelens horen erbij. Dat je wist dat het eraan kwam, maakt het gemis niet kleiner.
Lees verder: Laatste woorden: wat we zeggen als de tijd opraakt
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom rouwt mijn partner zo anders dan ik?
Iedereen rouwt op zijn eigen manier, ook twee mensen die hetzelfde kind of dezelfde ouder verliezen. Rouwonderzoekers onderscheiden grofweg twee stijlen. Intuïtief rouwen gaat via het gevoel: huilen, praten, herinneringen delen. Instrumenteel rouwen gaat via het doen: bezig blijven, dingen regelen, het verdriet kwijt raken in klussen of beweging. De meeste mensen zitten ergens daartussen.
Het risico is dat je de stijl van de ander verkeerd leest. Wie praat, denkt al snel dat de stille partner er niet om geeft, en wie zwijgt, voelt zich onder druk gezet. Het verschil zegt meestal niets over hoeveel iemand mist. Praat over wat ieder van jullie helpt en zoek een manier die ruimte laat voor allebei. Lukt dat niet, dan kan een rouwbegeleider of relatietherapeut helpen.
Lees verder: Rouwen vaders en moeders echt anders?
Bron: Doka & Martin (2010), Grieving Beyond Gender
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het slecht om te veel alcohol te drinken bij rouw?
Een glas om even te ontspannen kan geen kwaad, al is alcohol als troost riskant. Het verdooft even, terwijl je er slechter van slaapt en somberder van wordt, en het verdriet komt de volgende dag gewoon terug. Het verwerken van het verlies staat dan als het ware op pauze.
Vooral mannen lopen risico. In een groot Hongaars onderzoek dronk bijna een op de drie mannen die twee jaar eerder iemand hadden verloren op een riskante manier, tegen een op de acht mannen zonder verlies. Merk je dat je meer drinkt dan vroeger, of dat je drinkt om te kunnen slapen of de dag door te komen, neem dat dan serieus. Praat erover met iemand die je vertrouwt of met je huisarts.
Lees verder: Rouw en alcohol: een complexe relatie
Bron: Pilling e.a. (2012), Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy