Begin bij jezelf. Zeg tegen jezelf dat dit een echt verlies is, ook als het niet in de gebruikelijke hokjes past. Je hoeft je verdriet niet te verdedigen of te bewijzen. Daarna kun je kiezen aan wie je het vertelt. Eén of twee mensen die het begrijpen, zijn vaak meer waard dan een hele kring die er niet bij stilstaat.
Lotgenoten kunnen veel herkenning geven, omdat zij niet hoeven te vragen waarom het je zo raakt. Ook een eigen ritueel kan helpen als er geen uitvaart of officieel afscheid is, zoals een brief schrijven, een kaars aansteken of een plek kiezen waar je even stilstaat. En zoek hulp als het verdriet je te zwaar wordt. Een rouwbegeleider of psycholoog neemt elk verlies serieus.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe praat ik over de overledene zonder dat het pijn doet?
Helemaal zonder pijn lukt meestal niet, en dat hoeft ook niet. Praten over iemand die je mist, raakt aan het gemis. Toch vinden veel nabestaanden het fijn als de naam van de overledene genoemd wordt en er verhalen worden gedeeld. Het houdt iemand dichtbij, en er zit vaak ook warmte en zelfs humor in.
Het wordt meestal makkelijker naarmate je het vaker doet. Begin bij mensen bij wie je je veilig voelt. Laat je omgeving weten dat je het fijn vindt als ze over de overledene beginnen, want veel mensen durven dat niet omdat ze bang zijn je verdrietig te maken. Ze weten vaak niet dat het verdriet er toch al is.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Helpt praten over mijn verlies?
Voor veel mensen wel, al is het geen voorwaarde om te rouwen. Je verhaal kwijt kunnen bij iemand die luistert zonder te oordelen of meteen met advies te komen, geeft vaak lucht. Door je verhaal vaker te vertellen, ga je het soms ook zelf beter begrijpen.
Toch heeft niet iedereen er behoefte aan, en dat is geen probleem. Onderzoek onder weduwen en weduwnaars vond geen aanwijzing dat wie veel over zijn gevoelens praatte, er beter uitkwam. Sommige mensen verwerken meer door te schrijven, te wandelen, iets te maken of in stilte. Wil je wel graag praten maar mis je de juiste mensen, dan kan een rouwgroep, rouwbegeleider of lotgenoot helpen.
Lees verder: Schrijven bij rouw
Bron: Stroebe e.a. (2002), Journal of Consulting and Clinical Psychology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het erg als ik na een jaar nog steeds veel verdriet heb?
Nee. Het idee dat rouw na een jaar klaar hoort te zijn, klopt niet. Veel mensen merken juist rond de eerste sterfdag hoe groot het gemis nog is, en ook in het tweede jaar is verdriet heel gewoon. Sommigen vinden dat jaar zelfs zwaarder, omdat de omgeving dan niet meer vraagt hoe het gaat.
Belangrijker dan de hoeveelheid verdriet is de vraag of je leven nog doorgaat. Lukt het om te werken, mensen te zien en af en toe iets fijns te beleven, dan rouw je, ook al is dat nog zwaar. Overheerst het verlangen naar de overledene na een jaar nog bijna de hele dag en zit je leven vast, praat er dan over met je huisarts. Dan kan er sprake zijn van een persisterende rouwstoornis, en daarvoor bestaat goede behandeling.
Lees verder: Wat werkt bij gecompliceerde rouw