Door er te zijn, eerlijk te zijn en het gewone leven zoveel mogelijk door te laten gaan. Vaste tijden, school en clubjes geven een kind houvast in een tijd waarin alles anders voelt. Beantwoord vragen eerlijk en op het niveau van je kind, ook als je het antwoord niet weet. ‘Dat weet ik ook niet’ is een prima antwoord.
Noem de overledene bij naam, haal herinneringen op en laat zien dat jij ook verdriet hebt. Zo leert je kind dat verdriet er mag zijn. Geef ruimte aan spel, tekenen of bewegen, want daarin verwerken kinderen veel. Zorg ook voor jezelf, want hoe het met jou gaat heeft veel invloed op hoe het met je kind gaat. Voor tips en lotgenotencontact kun je terecht bij Achter de Regenboog.
Lees verder: Kind en rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wordt rouw om een vriend serieus genomen?
Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe krijg ik erkenning voor verlies dat anderen niet zien?
Begin bij jezelf. Zeg tegen jezelf dat dit een echt verlies is, ook als het niet in de gebruikelijke hokjes past. Je hoeft je verdriet niet te verdedigen of te bewijzen. Daarna kun je kiezen aan wie je het vertelt. Eén of twee mensen die het begrijpen, zijn vaak meer waard dan een hele kring die er niet bij stilstaat.
Lotgenoten kunnen veel herkenning geven, omdat zij niet hoeven te vragen waarom het je zo raakt. Ook een eigen ritueel kan helpen als er geen uitvaart of officieel afscheid is, zoals een brief schrijven, een kaars aansteken of een plek kiezen waar je even stilstaat. En zoek hulp als het verdriet je te zwaar wordt. Een rouwbegeleider of psycholoog neemt elk verlies serieus.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kun je ziek worden van verdriet?
Dat kan. Rouw is een zware en vaak langdurige vorm van stress, en dat merkt je lichaam. Nabestaanden hebben gemiddeld meer gezondheidsklachten dan leeftijdgenoten en komen vaker bij de huisarts. Ook werkt hun afweer in de eerste periode minder goed, en bestaande klachten kunnen in die tijd verergeren.
Het risico is het grootst in de eerste weken en maanden. Dat is een goede reden om afspraken bij de huisarts of specialist niet af te zeggen, je medicijnen te blijven nemen en zo goed als het gaat te blijven eten, slapen en bewegen.
Lees verder: Wat een golf van verdriet met je bloeddruk doet
Bron: Stroebe, Schut & Stroebe (2007), The Lancet; O'Connor (2019), Psychosomatic Medicine