Ja. Ook als jullie relatie voorbij was, heb je een deel van je leven met die persoon gedeeld. Bij het overlijden kunnen veel gevoelens tegelijk opkomen: verdriet om wat er was, spijt over hoe het liep, boosheid die nooit is uitgesproken, of zorg om jullie kinderen die een ouder verliezen.
Lastig is dat je omgeving je verdriet vaak niet ziet. Je bent geen officiële nabestaande, je staat niet op de rouwkaart en soms is het onduidelijk of je welkom bent bij de uitvaart. Rouwonderzoeker Kenneth Doka noemt dit niet-erkende rouw: verdriet dat er wel is, maar weinig ruimte krijgt. Je mag rouwen, ook als niet iedereen dat begrijpt.
Lees verder: Als je ex overlijdt
Bron: Doka (1989), Disenfranchised Grief: Recognizing Hidden Sorrow
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na zelfdoding anders dan andere rouw?
Op veel punten lijkt het op andere rouw, al zijn er ook verschillen. Nabestaanden na zelfdoding worstelen vaker met de vraag waarom, met schuldgevoel en schaamte, en met het gevoel in de steek gelaten te zijn. Ook voelen ze zich vaker gedwongen om de doodsoorzaak te verzwijgen. Bij somberheid, angst en de algemene gezondheid zijn de verschillen met andere nabestaanden kleiner dan vaak gedacht.
Het grootste verschil zit vaak in de omgeving. Mensen weten niet wat ze moeten zeggen, en het taboe maakt het moeilijker om openlijk te rouwen. Lotgenotencontact kan dan veel steun geven. Op steunnazelfdoding.nl vind je informatie en adressen voor nabestaanden.
Denk je zelf aan zelfdoding? Praat erover met 113 Zelfmoordpreventie: chat via 113.nl of bel gratis 0800-0113.
Lees verder: Als een kind achterblijft na suïcide
Bron: Sveen & Walby (2008), Suicide and Life-Threatening Behavior; Jordan (2001), Suicide and Life-Threatening Behavior
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wanneer heeft een kind professionele hulp nodig bij rouw?
De meeste kinderen komen door een verlies heen met steun van hun eigen omgeving. Extra hulp is verstandig als de problemen na een paar maanden niet minder worden of het dagelijks leven ernstig verstoren. Denk aan langdurig slecht slapen of eten, steeds terugkerende buikpijn of hoofdpijn, een kind dat zich terugtrekt, niet meer naar school wil of juist heel agressief wordt. Ook als een kind zich schuldig blijft voelen aan het overlijden, of als de dood heel schokkend was, is het goed om hulp te zoeken.
Begin bij de huisarts, de jeugdarts of de intern begeleider op school. Zij kunnen je verwijzen naar een kinderpsycholoog of een rouwbegeleider voor kinderen.
Zegt een kind dat het zelf dood wil of de overledene achterna wil, neem dat altijd serieus en zoek dezelfde dag hulp. Kinderen en jongeren kunnen zelf terecht bij De Kindertelefoon (0800-0432) of bij 113 Zelfmoordpreventie (113.nl of gratis 0800-0113).
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wordt rouw om een vriend serieus genomen?
Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft