Het kan. Kinderen die jong een ouder verliezen, hebben gemiddeld een groter risico op problemen zoals somberheid, angst en moeite op school, en dat risico kan jaren aanhouden. Een grote Scandinavische studie zag ook op volwassen leeftijd een hoger risico op zelfdoding, al gaat het in absolute aantallen om een kleine groep. Het risico is groter als het kind heel jong was of als de ouder door zelfdoding overleed.
Een vaststaand lot is het niet. Wat beschermt: een ouder of verzorger die het zelf redelijk redt, warmte en structuur in huis, en ruimte om over de overledene te praten. Een Amerikaans programma voor rouwende gezinnen liet zes jaar later bij de kinderen nog minder psychische problemen zien. Twijfel je over hoe het met je kind gaat, zoek dan op tijd advies.
Lees verder: Kinderen die jong een ouder verloren blijven jaren kwetsbaar
Bron: Guldin e.a. (2015), JAMA Psychiatry; Sandler e.a. (2010), Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het goed om af te leiden van mijn verdriet?
Ja, zolang het niet het enige is wat je doet. Afleiding geeft je hoofd en lichaam rust van het verdriet, en die pauzes heb je nodig. Werken, wandelen, een serie kijken of met vrienden afspreken helpt om de dag door te komen en even jezelf te zijn.
De rouwonderzoekers Stroebe en Schut beschrijven gezond rouwen als heen en weer gaan tussen stilstaan bij het verlies en je aandacht richten op het gewone leven. Allebei is nodig. Lukt het alleen nog om af te leiden, omdat elke herinnering te pijnlijk is, dan kan het verdriet op termijn juist vastlopen. Maak dan af en toe bewust tijd voor het gemis, bijvoorbeeld bij een foto of tijdens een wandeling langs een plek die jullie samen kenden.
Lees verder: Het duale procesmodel
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom voel ik me zo rusteloos?
Na een verlies staat je lichaam vaak in de alarmstand. Je hart gaat sneller en je spieren staan gespannen, waardoor stilzitten slecht lukt. Het is dezelfde reactie die je lichaam heeft bij gevaar, alleen valt er nu niets te ontvluchten. Sommige mensen merken ook dat ze onbewust lopen te zoeken naar de overledene, of steeds bezig willen zijn om het gemis niet te voelen.
Bewegen helpt om die spanning kwijt te raken, ook als het maar een stuk wandelen is, en rustig uitademen kan ook helpen. Blijft de onrust hoog of krijg je paniekaanvallen, praat er dan over met je huisarts.
Lees verder: Bewegen in rouwtijd
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met feestjes en verjaardagen?
Feestjes kunnen zwaar zijn als je rouwt. Iedereen is vrolijk, er wordt gevraagd hoe het gaat, en juist daar valt op wie er ontbreekt. Je mag een uitnodiging afslaan als het nog te vroeg voelt. Je mag ook gaan met een uitweg: spreek met iemand af dat je weg kunt als het te veel wordt, of ga met je eigen vervoer.
Het helpt soms om vooraf tegen de gastheer of gastvrouw te zeggen dat je er graag bij bent, maar misschien wat stiller bent of eerder weggaat. Probeer niet alles af te slaan. Een paar uur onder de mensen kan je goed doen, ook als je daarna moe bent. Kijk vooral wat bij je past, want dat kan per keer verschillen.