Ja, en tieners doen dat vaak. Ze willen niet anders zijn dan hun vrienden, willen hun ouders niet extra belasten of weten zelf niet goed wat ze voelen. Van buiten lijkt het goed te gaan: ze gaan naar school, sporten en lachen met vrienden. Onder die buitenkant kunnen ze slecht slapen, moe zijn, lichamelijke klachten hebben of zich erg alleen voelen.
Ga er dus niet van uit dat het goed gaat omdat je niets ziet. Bied gesprekken aan zonder te pushen, bijvoorbeeld in de auto of tijdens het koken, als je naast elkaar zit en niet tegenover elkaar. Sommige jongeren praten makkelijker met iemand buiten het gezin, zoals een mentor, een trainer of een lotgenoot.
Lees verder: Wat rouwende kinderen willen weten als ze anoniem alles mogen vragen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wordt rouw om een vriend serieus genomen?
Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom denk ik soms dat ik de overledene zie of hoor?
Dat overkomt veel nabestaanden. Je hoort de sleutel in het slot, ziet iemand in een menigte die precies zo loopt, ruikt ineens een vertrouwde geur of voelt even dat de ander naast je zit. Bij weduwen en weduwnaars gaat het volgens onderzoek om een derde tot meer dan de helft. Je brein heeft jarenlang verwacht dat de ander er is, en die verwachting verdwijnt niet in een keer.
Het is geen teken dat je gek wordt. Veel mensen vinden het troostend, anderen schrikken ervan, en allebei is begrijpelijk. Meestal worden zulke ervaringen in de loop van de tijd minder. Maak je je zorgen, bijvoorbeeld omdat je stemmen hoort die je dingen opdragen, ga dan naar je huisarts.
Lees verder: De overleden dierbaren die we blijven zien, horen en voelen
Bron: Castelnovo e.a. (2015), Journal of Affective Disorders
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom is zelfzorg belangrijk tijdens rouw?
Omdat rouw veel van je lichaam en je hoofd vraagt. Je slaapt slechter, eet onregelmatiger en hebt minder energie, terwijl je juist nu veel moet regelen en verwerken. Wie in die tijd de basis laat liggen, raakt sneller uitgeput, en dan wordt alles zwaarder.
Zelfzorg in rouwtijd is niets ingewikkelds. Het gaat om genoeg rust, iets eten, een stukje bewegen en contact met mensen die je goeddoen. Het betekent niet dat je je verdriet moet wegwerken of dat je het goed moet doen. Kleine dingen zijn genoeg, en op een slechte dag is een douche en een boterham ook zelfzorg.
Lees verder: Vier pijlers voor zelfzorg in rouwtijd, of in het boek Gaat dit ooit over?