Dat overkomt veel nabestaanden. Je hoort de sleutel in het slot, ziet iemand in een menigte die precies zo loopt, ruikt ineens een vertrouwde geur of voelt even dat de ander naast je zit. Bij weduwen en weduwnaars gaat het volgens onderzoek om een derde tot meer dan de helft. Je brein heeft jarenlang verwacht dat de ander er is, en die verwachting verdwijnt niet in een keer.
Het is geen teken dat je gek wordt. Veel mensen vinden het troostend, anderen schrikken ervan, en allebei is begrijpelijk. Meestal worden zulke ervaringen in de loop van de tijd minder. Maak je je zorgen, bijvoorbeeld omdat je stemmen hoort die je dingen opdragen, ga dan naar je huisarts.
Lees verder: De overleden dierbaren die we blijven zien, horen en voelen
Bron: Castelnovo e.a. (2015), Journal of Affective Disorders
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom zijn feestdagen zo moeilijk tijdens rouw?
Omdat feestdagen draaien om samenzijn, en juist dan valt op wie er ontbreekt. Kerst, Moederdag of een verjaardag zitten vol tradities en herinneringen aan wie er altijd bij was. Om je heen lijkt iedereen vrolijk, terwijl jij de lege plek voelt. Ook de aanloop kan zwaar zijn, met weken van reclames, plannen en vragen hoe je het gaat vieren.
Onderzoek onder weduwen en weduwnaars liet zien dat zulke dagen vooral in het eerste halfjaar na het verlies veel spanning geven. Toch blijven ze voor veel mensen ook jaren later beladen. Ook dat hoort bij rouw.
Lees verder: Waarom feestdagen extra zwaar zijn als je rouwt
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet ik mijn verdriet uiten om het te verwerken?
Niet per se. Lange tijd was het idee dat je je verdriet moest ‘doorwerken’ door er veel over te praten en het eruit te gooien. Onderzoek heeft dat niet bevestigd. Utrechtse onderzoekers volgden weduwen en weduwnaars twee jaar lang en vonden geen aanwijzing dat wie veel over zijn gevoelens praatte, er beter uitkwam.
Dat betekent niet dat je je verdriet beter kunt wegstoppen. Wie het verlies stelselmatig ontwijkt, loopt later vaak vast. Wat werkt, is wisselen: soms bewust stilstaan bij het gemis, soms je aandacht op het gewone leven richten. Of je dat doet door te praten, te schrijven, te wandelen of in stilte, mag je zelf weten.
Lees verder: Zoeken en vermijden
Bron: Stroebe e.a. (2002), Journal of Consulting and Clinical Psychology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik huilen op het werk?
Ja. Verdriet laat zich niet plannen, en een vraag, een foto of een lege stoel kan het zomaar naar boven halen. De meeste collega’s begrijpen dat beter dan je denkt, en het zegt niets over hoe goed je je werk doet.
Vind je het lastig waar anderen bij zijn, spreek dan met je leidinggevende af dat je even weg mag als het nodig is, zonder dat je het hoeft uit te leggen. Zoek een rustige plek, loop even naar buiten of bel iemand. Alles proberen in te houden kost vaak meer energie dan het even laten gaan.