Ja. Verdriet laat zich niet plannen, en een vraag, een foto of een lege stoel kan het zomaar naar boven halen. De meeste collega’s begrijpen dat beter dan je denkt, en het zegt niets over hoe goed je je werk doet.
Vind je het lastig waar anderen bij zijn, spreek dan met je leidinggevende af dat je even weg mag als het nodig is, zonder dat je het hoeft uit te leggen. Zoek een rustige plek, loop even naar buiten of bel iemand. Alles proberen in te houden kost vaak meer energie dan het even laten gaan.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na langdurige ziekte makkelijker?
Niet per se. Je hebt misschien afscheid kunnen nemen en dingen kunnen uitspreken, en dat helpt sommige mensen. Maar de zorgperiode kan je ook uitgeput hebben, en veel mantelzorgers merken pas na het overlijden hoe moe ze zijn. Soms is er al jaren gerouwd om wie iemand was voordat de ziekte alles veranderde.
Na het overlijden kunnen gevoelens door elkaar lopen. Je bent opgelucht dat het lijden voorbij is en voelt je daar soms schuldig over. Daarnaast valt de zorg die je dagen vulde ineens weg, en dat kan een grote leegte geven. Al die gevoelens horen erbij. Dat je wist dat het eraan kwam, maakt het gemis niet kleiner.
Lees verder: Laatste woorden: wat we zeggen als de tijd opraakt
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom lijkt mijn rouw soms erger te worden in plaats van beter?
Dat overkomt veel mensen, vaak na een paar maanden. In de eerste weken word je gedragen door de verdoving, het regelwerk en de mensen om je heen. Als dat wegvalt, dringt pas echt door dat de ander niet meer terugkomt. Daarnaast merk je steeds beter wat er nog meer verloren is gegaan: je rol als partner of kind, een inkomen, vaste gewoontes, de toekomst die jullie samen hadden. Elk van die verliezen kan het verdriet weer aanwakkeren.
Ook vermoeidheid of extra stress in je leven kan het zwaarder maken. Dat hoort bij het grillige verloop van rouw. Wordt het over langere tijd alleen maar zwaarder en lukt het steeds minder om te functioneren, zoek dan hulp bij je huisarts.
Lees verder: Secundaire verliezen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wat is niet-erkende rouw?
Rouw die er wel is, maar door de omgeving niet gezien of serieus genomen wordt. De Amerikaanse rouwonderzoeker Kenneth Doka noemde het disenfranchised grief. Het gaat bijvoorbeeld om het verlies van een ex-partner, een minnaar, een huisdier of een vriend, om een miskraam, of om rouw bij dementie of verslaving van een naaste. Ook de doodsoorzaak kan rouw minder zichtbaar maken, zoals bij zelfdoding of een overdosis.
Wie zo rouwt, krijgt minder steun, wordt soms niet uitgenodigd bij het afscheid of voelt zich gedwongen het verdriet te verbergen. Dat maakt rouwen eenzamer en soms ook langduriger. Je verdriet hoeft niet eerst door anderen erkend te worden om echt te zijn.
Lees verder: Waarom eenvoudige verliezen er zo diep kunnen inhakken
Bron: Doka (1989), Disenfranchised Grief: Recognizing Hidden Sorrow