Ja, en voor veel mensen werkt dat goed. Oude tradities kunnen te pijnlijk worden, omdat het verlies er zo zichtbaar in is. Je kunt ze aanpassen, een tijdje overslaan of iets nieuws beginnen. Bijvoorbeeld een kerstwandeling in plaats van het grote diner, of op de verjaardag van de overledene samen iets doen wat hij of zij mooi vond.
Een nieuwe traditie kan de overledene juist een plek geven, met een kaars op tafel of een vast moment voor een herinnering. Overleg wel met de mensen die het aangaat, want wat voor jou goed voelt, kan voor een ander nog te vroeg zijn. Tradities mogen meegroeien met hoe het met jullie gaat.
Lees verder: Betekenis geven na verlies
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan ik een depressie krijgen door rouw?
Dat kan, al zijn rouw en depressie niet hetzelfde. Bij rouw draait het verdriet om de overledene: je mist iemand, en tussendoor zijn er ook momenten van rust of zelfs plezier. Bij een depressie is de somberheid er bijna altijd en kleurt ze alles. Je kunt nergens meer van genieten, voelt je waardeloos en ziet geen toekomst.
Beide kunnen tegelijk spelen. Daarnaast bestaat de persisterende rouwstoornis: bij ongeveer een op de tien nabestaanden blijft het verlangen naar de overledene zo heftig dat het leven vastloopt. Herken je jezelf in een van beide, praat er dan over met je huisarts. Voor allebei bestaat goede behandeling.
Denk je aan zelfdoding? Praat erover met 113 Zelfmoordpreventie: chat via 113.nl of bel gratis 0800-0113.
Lees verder: Als rouwen niet zomaar voorbijgaat
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet ik mijn kind meenemen naar de uitvaart?
Meestal is het goed om een kind de keuze te geven en het mee te nemen als het dat wil. Kinderen die erbij mogen zijn, zien dat iemand echt dood is en maken het afscheid samen met de familie mee. Kinderen die thuisblijven, vullen het vaak zelf in met beelden die enger zijn dan de werkelijkheid.
Bereid je kind goed voor: vertel wat het gaat zien, hoe de kist eruitziet, dat mensen zullen huilen en hoe lang het duurt. Laat het zelf kiezen of het de overledene wil zien, iets in de kist wil leggen of een tekening wil maken. Vraag een vertrouwd persoon om bij het kind te blijven, zodat het even naar buiten kan als het te veel wordt. En dwing nooit.
Lees verder: Je beschermt kinderen niet door ze weg te houden van verdriet
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het normaal dat ik soms helemaal niets voel?
Ja. Vooral in de eerste dagen en weken voelen veel mensen zich verdoofd, alsof ze door een film lopen. Je regelt de uitvaart, praat met mensen en vraagt je af waarom je niet huilt. Die verdoving beschermt je, zodat het verlies in porties binnenkomt.
Ook later kan het gebeuren dat je een tijd weinig voelt, en dat wisselt vaak af met momenten waarop het verdriet ineens hard binnenkomt. Het zegt niets over hoeveel je om de ander gaf. Blijf je maandenlang vlak en lukt het niet meer om ergens plezier in te hebben, bespreek het dan met je huisarts.
Lees verder: Hoe voelt rouw?