Dat is pijnlijk, en het komt vaak voor. Onderzoek laat zien dat de kring om nabestaanden heen na een verlies vaak verandert en kleiner wordt. Sommige mensen weten niet wat ze moeten zeggen en zeggen daarom niets. Anderen vinden verdriet ongemakkelijk of worden door jouw verlies aan hun eigen angst herinnerd. Ook praktische dingen spelen mee: na het overlijden van je partner val je soms buiten de stellen met wie jullie altijd optrokken.
Het zegt meestal meer over hun onmacht dan over jou. Soms helpt het om zelf een kleine stap te zetten, met een berichtje of een concreet voorstel. Sommige vriendschappen herstellen zich, andere niet. Vaak komen er ook nieuwe mensen in je leven die beter begrijpen wat je doormaakt.
Lees verder: Informele steun bij rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met plotselinge huilbuien?
Huilbuien kunnen je overvallen op de gekste momenten: in de supermarkt, bij een liedje op de radio of midden in een gesprek. Vaak zit er een herinnering achter die je zelf niet had zien aankomen. Dat hoort bij rouw, en meestal worden de buien met de tijd minder vaak en minder heftig.
Probeer het huilen niet krampachtig tegen te houden, want dat kost vaak meer energie dan het even laten gaan. Ben je ergens waar je dat liever niet wilt, zoek dan een rustige plek op of loop even naar buiten. Het kan helpen om een korte zin klaar te hebben, zoals ‘het gaat zo weer, ik mis haar gewoon’, zodat je niet hoeft uit te leggen wat er aan de hand is.
Lees verder: De bal in de box
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan rouw echte pijn in mijn lichaam geven?
Ja. Hoofdpijn, buikpijn, gespannen spieren en een drukkend of leeg gevoel op de borst komen veel voor bij rouw. Je beeldt het je niet in: stress en verdriet werken door in je hele lichaam.
Schuif lichamelijke klachten toch niet te snel op het verdriet. In het eerste etmaal na een overlijden is de kans op een hartinfarct ruim twintig keer zo groot als normaal. Voor de meeste mensen blijft die kans klein, maar wie al hartproblemen heeft moet extra alert zijn. Er bestaat ook een gebrokenhartsyndroom, waarbij de hartspier door hevige emotie tijdelijk verzwakt.
Heb je plotseling pijn op de borst, eventueel met kortademigheid of zweten, bel dan 112. Met andere klachten die blijven of waar je je zorgen over maakt, ga je naar je huisarts.
Lees verder: Die pijn op je borst kan met rouw te maken hebben
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het goed om herinneringen aan de overledene te bewaren?
Ja. Foto’s, brieven, kleding of een voorwerp dat de ander altijd bij zich had, kunnen een tastbare verbinding vormen. Rouwonderzoek laat zien dat de band met iemand die is overleden blijft bestaan en van vorm verandert, en dingen bewaren past daarbij.
Er is geen termijn waarbinnen je moet opruimen. Sommige mensen bewaren bijna alles, anderen kiezen een paar dingen en geven de rest weg. Je kunt kleding laten verwerken tot een kussen of quilt, of spullen verdelen onder mensen die er blij mee zijn. Doe het in je eigen tempo en houd er rekening mee dat anderen in het gezin een ander tempo kunnen hebben. Lukt het na lange tijd nog steeds niet om iets aan te raken of te verplaatsen, en staat dat je dagelijks leven in de weg, praat er dan eens met iemand over.
Lees verder: Continuing bonds
Bron: Klass, Silverman & Nickman (1996), Continuing Bonds: New Understandings of Grief