Jarenlang gingen we ervan uit dat rouw een voorspelbaar traject volgt met helder afgebakende fasen. Hulpverleners leerden dat rouwenden eerst ontkenning ervaren, daarna boosheid, vervolgens onderhandeling, dan depressie en uiteindelijk acceptatie. Deze kijk op rouw, gebaseerd op het werk van Elisabeth Kübler-Ross uit 1970, bepaalde decennialang onze benadering van verlies.
Uit recent onderzoek van Christina Kustanti en haar internationale team (2024) blijkt een opvallende verandering. Hun systematische analyse van 51 wetenschappelijke studies uit de afgelopen tien jaar laat zien dat onderzoekers het klassieke fasemodel nauwelijks nog gebruiken. Ze werken nu vooral met dynamische modellen die beter aansluiten bij de complexiteit en uniciteit van ieders rouwproces. Deze verschuiving verandert zowel hoe professionals rouwenden begeleiden als hoe we als samenleving naar verlies kijken.
Waarom lineaire modellen tekortschieten
Het fasemodel van Kübler-Ross kwam voort uit onderzoek bij terminaal zieke patiënten, niet bij nabestaanden. Toch paste men het breed toe op alle vormen van verlies. De aantrekkingskracht zat in de eenvoud: rouw als voorspelbaar proces met een helder eindpunt. Voor hulpverleners bood het houvast, voor rouwenden een kompas.
Maar de werkelijkheid bleek weerbarstiger. Mensen schommelden tussen emoties, keerden terug naar eerdere gevoelens of beleefden meerdere emoties tegelijk. Sommigen voelden zich schuldig omdat ze niet de "juiste" fase doorliepen. Anderen kregen te horen dat ze door moesten naar de volgende fase, ook als ze daar niet klaar voor waren. Het model dat bedoeld was om te helpen, werd soms een keurslijf.
Deze pagina is beschikbaar voor betalende leden van dit platform.
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
