Ja, zolang het niet het enige is wat je doet. Afleiding geeft je hoofd en lichaam rust van het verdriet, en die pauzes heb je nodig. Werken, wandelen, een serie kijken of met vrienden afspreken helpt om de dag door te komen en even jezelf te zijn.
De rouwonderzoekers Stroebe en Schut beschrijven gezond rouwen als heen en weer gaan tussen stilstaan bij het verlies en je aandacht richten op het gewone leven. Allebei is nodig. Lukt het alleen nog om af te leiden, omdat elke herinnering te pijnlijk is, dan kan het verdriet op termijn juist vastlopen. Maak dan af en toe bewust tijd voor het gemis, bijvoorbeeld bij een foto of tijdens een wandeling langs een plek die jullie samen kenden.
Lees verder: Het duale procesmodel
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wordt rouw om een vriend serieus genomen?
Vaak niet genoeg. Vrienden staan meestal niet op de rouwkaart, krijgen geen verlof en worden zelden gevraagd hoe het met ze gaat. Toch kan het verlies van een goede vriend net zo hard aankomen als dat van een familielid. Een Australische studie onder ruim 9.500 mensen die een goede vriend verloren, zag dat hun gezondheid en welzijn tot vier jaar later minder waren.
Voor jongeren en jongvolwassenen is een vriendschap soms net zo belangrijk als familie, en juist hun verdriet wordt vaak onderschat. Geef jezelf de ruimte om te rouwen, ook als anderen je verdriet minder zien. Zoek mensen op die de overledene ook kenden, en vraag de familie gerust of je iets kunt betekenen of bij het afscheid mag zijn.
Lees verder: Wanneer een teamgenoot sterft
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is het normaal dat ik de sterfdag intens voel?
Ja. De sterfdag haalt vaak veel terug, ook jaren later. Soms merk je het al weken van tevoren: je slaapt slechter of bent prikkelbaar of somber, en pas later besef je waarom. Je lichaam lijkt de datum te onthouden, ook als je er niet bewust mee bezig bent. Zelfs het seizoen of het licht van die tijd van het jaar kan herinneringen oproepen.
Het helpt om je niet door de dag te laten overvallen. Bedenk vooraf hoe je hem wilt doorbrengen, alleen of met anderen, met een bezoek aan het graf, een wandeling of juist een gewone werkdag. Laat mensen om je heen weten welke dag het is, want veel nabestaanden waarderen een berichtje enorm. En verwacht niet dat het elk jaar hetzelfde voelt.
Lees verder: Golven van rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kan verlies op jonge leeftijd later problemen geven?
Het kan. Kinderen die jong een ouder verliezen, hebben gemiddeld een groter risico op problemen zoals somberheid, angst en moeite op school, en dat risico kan jaren aanhouden. Een grote Scandinavische studie zag ook op volwassen leeftijd een hoger risico op zelfdoding, al gaat het in absolute aantallen om een kleine groep. Het risico is groter als het kind heel jong was of als de ouder door zelfdoding overleed.
Een vaststaand lot is het niet. Wat beschermt: een ouder of verzorger die het zelf redelijk redt, warmte en structuur in huis, en ruimte om over de overledene te praten. Een Amerikaans programma voor rouwende gezinnen liet zes jaar later bij de kinderen nog minder psychische problemen zien. Twijfel je over hoe het met je kind gaat, zoek dan op tijd advies.
Lees verder: Kinderen die jong een ouder verloren blijven jaren kwetsbaar
Bron: Guldin e.a. (2015), JAMA Psychiatry; Sandler e.a. (2010), Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine