Beelden van het sterfbed, het telefoontje of het moment dat je het nieuws hoorde kunnen zich steeds opdringen, ook als je er niet aan wilt denken. Vooral na een plotselinge of schokkende dood komt dat veel voor. Meestal worden ze in de loop van weken en maanden minder.
Als een beeld je overvalt, helpt het om terug te komen in het hier en nu. Kijk bewust om je heen en noem voor jezelf wat je ziet, hoort en voelt, of zet je voeten stevig op de grond en adem rustig uit. Sommige mensen schrijven de herinnering op en leggen het papier daarna bewust weg. Blijven de beelden na een paar maanden even heftig, slaap je er slecht door of ga je plekken en mensen uit de weg, zoek dan hulp via je huisarts. Traumagerichte behandelingen zoals EMDR kunnen dan goed helpen.
Lees verder: De drie pijlers van rouwtherapie
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe ga ik om met plotselinge huilbuien?
Huilbuien kunnen je overvallen op de gekste momenten: in de supermarkt, bij een liedje op de radio of midden in een gesprek. Vaak zit er een herinnering achter die je zelf niet had zien aankomen. Dat hoort bij rouw, en meestal worden de buien met de tijd minder vaak en minder heftig.
Probeer het huilen niet krampachtig tegen te houden, want dat kost vaak meer energie dan het even laten gaan. Ben je ergens waar je dat liever niet wilt, zoek dan een rustige plek op of loop even naar buiten. Het kan helpen om een korte zin klaar te hebben, zoals ‘het gaat zo weer, ik mis haar gewoon’, zodat je niet hoeft uit te leggen wat er aan de hand is.
Lees verder: De bal in de box
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe praat ik over de overledene zonder dat het pijn doet?
Helemaal zonder pijn lukt meestal niet, en dat hoeft ook niet. Praten over iemand die je mist, raakt aan het gemis. Toch vinden veel nabestaanden het fijn als de naam van de overledene genoemd wordt en er verhalen worden gedeeld. Het houdt iemand dichtbij, en er zit vaak ook warmte en zelfs humor in.
Het wordt meestal makkelijker naarmate je het vaker doet. Begin bij mensen bij wie je je veilig voelt. Laat je omgeving weten dat je het fijn vindt als ze over de overledene beginnen, want veel mensen durven dat niet omdat ze bang zijn je verdrietig te maken. Ze weten vaak niet dat het verdriet er toch al is.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Moet je door vaste fases heen als je rouwt?
Nee. De bekende vijf fases (ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding) komen van Elisabeth Kübler-Ross. Zij beschreef ze in 1969 op basis van gesprekken met mensen die zelf gingen sterven, en pas later is het model op nabestaanden toegepast. Onderzoek heeft nooit laten zien dat rouw zo verloopt.
Gevoelens komen in willekeurige volgorde, lopen door elkaar en keren vaak meer dan eens terug. De Utrechtse rouwonderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut waarschuwen zelfs dat het fasemodel kwaad kan, omdat mensen gaan denken dat ze het verkeerd doen als hun rouw er anders uitziet.
Lees verder: Rouwen doe je niet in fasen