Voor veel ouders is het het zwaarste verlies dat er is. Met je kind verlies je ook de toekomst die je voor je zag, met diploma’s en misschien kleinkinderen. Het voelt tegennatuurlijk dat een kind eerder sterft dan zijn ouders, op welke leeftijd ook.
Onderzoek onder ouders die gemiddeld achttien jaar eerder een kind hadden verloren, liet zien dat zij nog steeds vaker somber waren en meer gezondheidsklachten hadden dan andere ouders. Wat hielp, was weer zin en richting in het leven vinden. Vergeet ook de broers en zussen niet, want hun verdriet raakt vaak buiten beeld omdat de aandacht naar de ouders gaat. Steun van lotgenoten, bijvoorbeeld via de Vereniging Ouders van een Overleden Kind, kan veel betekenen.
Lees verder: Broers en zussen rouwen ook, maar wie ziet het?
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom rouwt iedereen anders?
Omdat elk verlies anders is, en elke rouwende ook. Hoe je rouwt hangt onder meer af van wat de overledene voor je betekende, hoe hij of zij stierf, wat je eerder hebt meegemaakt en wie er om je heen staan. Ook je karakter speelt mee, net als je cultuur en wat je gelooft.
Daardoor kunnen twee kinderen die dezelfde moeder verliezen allebei op een heel eigen manier rouwen. De een doet het niet beter dan de ander.
Lees verder: Mannen en vrouwen rouwen verschillend
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom trekken sommige vrienden zich terug?
Dat is pijnlijk, en het komt vaak voor. Onderzoek laat zien dat de kring om nabestaanden heen na een verlies vaak verandert en kleiner wordt. Sommige mensen weten niet wat ze moeten zeggen en zeggen daarom niets. Anderen vinden verdriet ongemakkelijk of worden door jouw verlies aan hun eigen angst herinnerd. Ook praktische dingen spelen mee: na het overlijden van je partner val je soms buiten de stellen met wie jullie altijd optrokken.
Het zegt meestal meer over hun onmacht dan over jou. Soms helpt het om zelf een kleine stap te zetten, met een berichtje of een concreet voorstel. Sommige vriendschappen herstellen zich, andere niet. Vaak komen er ook nieuwe mensen in je leven die beter begrijpen wat je doormaakt.
Lees verder: Informele steun bij rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom voelen nabestaanden na zelfdoding zich vaak schuldig?
Omdat de vraag ‘had ik het kunnen voorkomen?’ bij zelfdoding zo dichtbij voelt. Nabestaanden gaan terug in hun herinnering en zoeken naar signalen die ze hebben gemist, of naar dat ene gesprek dat anders had moeten lopen. Schuld en zelfverwijt komen bij nabestaanden na zelfdoding vaker voor dan na een andere doodsoorzaak.
Achteraf lijkt alles een teken, terwijl het op het moment zelf niet te zien was. Zelfdoding heeft bijna altijd meerdere oorzaken, en soms deed de overledene veel moeite om te verbergen hoe slecht het ging. Schuldgevoel is begrijpelijk, maar het betekent niet dat je schuldig bent. Praat erover met mensen die het kunnen horen, met lotgenoten of met een professional. Ook nabestaanden kunnen terecht bij 113 (gratis 0800-0113).
Lees verder: Zelfvergeving bij bijzondere vormen van verlies
Bron: Sveen & Walby (2008), Suicide and Life-Threatening Behavior