Films geven onze verwachtingen over rouw vorm

"Ik rouw niet zoals in de films, dus doe ik het verkeerd?" Die gedachte zal mensen best wel eens door het hoofd schieten als ze met verlies te maken krijgen. Films en series vormen onze culturele spiegel die ons niet alleen laat zien hoe de wereld is, maar ons ook leert. We leren onbewust hoe we 'horen' te rouwen, welke emoties acceptabel zijn, en binnen welke tijdlijn we weer 'normaal' moeten functioneren. Deze normerende werking kan troost bieden, maar ook in de weg zitten.

Het probleem met de vijf fasen

Elisabeth Kübler-Ross introduceerde in 1969 haar beroemde vijf fasen van rouw: ontkenning, woede, onderhandelen, depressie en acceptatie. Hoewel ze deze niet als een vast framework en ‘vaste route’ had bedacht, hebben films dit model omgevormd tot een lineair verhaal met een duidelijk begin, midden en einde.

Hollywood heeft deze fasen geadopteerd als een scenario-formule. Screenwriting-goeroe Syd Field beschreef al in de jaren '70 hoe de drie-akte-structuur perfect aansluit bij de rouwfasen:

1. Eerste akte (ontkenning/woede)
2. Tweede akte (onderhandelen/depressie)
3. Derde akte (acceptatie).

Scriptschrijvers grijpen bijna automatisch naar deze formule wanneer ze over verlies schrijven. Films als 'P.S. I Love You', 'The Descendants' en 'Wild' volgen dit stramien letterlijk. De hoofdpersonages doorlopen netjes de fasen, meestal binnen twee uur filmtijd...