Thema's in dit artikel: Compassionate Communities, Rouwbegeleiding, Rouwondersteuning, Zelfzorg, informele steun, langdurige rouwstoornis, persisterende rouwstoornis, professionele hulp, prolonged grief disorder, veerkracht
De meeste mensen die een dierbare verliezen, hebben geen professionele hulp nodig. Sterker nog: ze willen het ook niet. Toch is het aanbod aan rouwbegeleiding groot. Voor wie is die ondersteuning dan bedoeld? En hoe vinden we de mensen die het wél nodig hebben?
Veel minder behoefte aan rouwondersteuning
Wanneer iemand overlijdt, gaan we er vaak vanuit dat de nabestaanden hulp nodig hebben. Familie, vrienden en collega's vragen voorzichtig of het wel gaat. De huisarts neemt contact op. Soms volgt een doorverwijzing naar een rouwgroep of therapeut. Die zorg komt voort uit goede bedoelingen: we willen er zijn voor mensen in een moeilijke tijd.
Maar wat als de meeste rouwenden die hulp helemaal niet willen? Recent onderzoek onder 1170 Canadese nabestaanden laat zien dat slechts 38,9 procent aangaf behoefte te hebben aan enige vorm van rouwondersteuning. De meerderheid, ruim 61 procent, had die behoefte niet. Tegelijkertijd kreeg de helft van alle deelnemers wél ondersteuning, en van hen gaf 42,5 procent aan dat ze die steun niet hadden gewild.
Dit roept een ongemakkelijke vraag op: als de meeste rouwenden geen professionele hulp willen of nodig hebben, voor wie zijn al die rouwdiensten dan bedoeld?
De kracht van het gewone leven
Een Australisch onderzoek onder 678 nabestaanden heeft er wel een verklaring voor. De onderzoekers keken naar welke bronnen van steun mensen gebruikten en hoe behulpzaam ze die vonden. Er bleek dat vooral informele steun van familie en vrienden het meest gebruikt wordt én ook als behulpzaamst ervaren. Rond de 90 procent van de nabestaanden noemde steun van familie en vrienden behulpzaam.
De steun van professionals scoorde anders. Hulp van psychiaters werd door 46 procent van de gebruikers als niet behulpzaam ervaren, rouwgroepen door 41 procent, en maatschappelijk werkers door 38 procent. Dit betekent niet dat professionele hulp per definitie slecht is of niets bijdraagt. Het maakt wel duidelijk dat voor de meeste mensen de steun van hun eigen netwerk beter aansluit bij wat ze nodig hebben. Dus informele steun.
