Helemaal zonder pijn lukt meestal niet, en dat hoeft ook niet. Praten over iemand die je mist, raakt aan het gemis. Toch vinden veel nabestaanden het fijn als de naam van de overledene genoemd wordt en er verhalen worden gedeeld. Het houdt iemand dichtbij, en er zit vaak ook warmte en zelfs humor in.
Het wordt meestal makkelijker naarmate je het vaker doet. Begin bij mensen bij wie je je veilig voelt. Laat je omgeving weten dat je het fijn vindt als ze over de overledene beginnen, want veel mensen durven dat niet omdat ze bang zijn je verdrietig te maken. Ze weten vaak niet dat het verdriet er toch al is.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom vergeet ik steeds dingen?
Daar is een verklaring voor: je hoofd is voortdurend met het verlies bezig, ook als je er niet bewust aan denkt. De stress die daarbij hoort, maakt het moeilijker om je te concentreren en nieuwe dingen te onthouden. Je vergeet afspraken of leest een bladzijde zonder dat er iets blijft hangen, en dat kan je flink aan het twijfelen brengen over jezelf. Sommige mensen noemen het een rouwbrein.
Bij de meeste mensen trekt het in de loop van de maanden weer bij. Tot die tijd helpt het om dingen op te schrijven en grote beslissingen, zoals verhuizen of geldzaken, uit te stellen als dat kan.
Lees verder: Waarom je hoofd zo vol zit als je rouwt
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe vertel ik mijn kind dat iemand is overleden?
Zo snel mogelijk en in gewone, eerlijke woorden. Zeg ‘dood’ en ‘doodgegaan’, en vermijd ‘ingeslapen’ of ‘we zijn opa kwijt’. Zulke omschrijvingen maken het verwarrend en soms eng, want een kind kan bang worden om te gaan slapen. Leg uit wat dood is: ‘Opa’s lichaam doet het niet meer. Hij ademt niet, hij voelt geen pijn meer en hij komt niet meer terug.’
Vertel ook kort hoe het gebeurd is, op een manier die past bij de leeftijd. Kinderen merken heel goed als er iets wordt verzwegen. Dat geldt ook bij een moeilijke doodsoorzaak zoals zelfdoding; zoek daar gerust hulp bij. Je mag laten zien dat je zelf verdrietig bent, dan leert je kind dat verdriet er mag zijn. Reken erop dat er in de dagen en weken erna nog veel vragen komen, vaak op onverwachte momenten.
Lees verder: Geef feitelijke duidelijkheid aan het jonge kind
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe is rouw na het verlies van een kind?
Voor veel ouders is het het zwaarste verlies dat er is. Met je kind verlies je ook de toekomst die je voor je zag, met diploma’s en misschien kleinkinderen. Het voelt tegennatuurlijk dat een kind eerder sterft dan zijn ouders, op welke leeftijd ook.
Onderzoek onder ouders die gemiddeld achttien jaar eerder een kind hadden verloren, liet zien dat zij nog steeds vaker somber waren en meer gezondheidsklachten hadden dan andere ouders. Wat hielp, was weer zin en richting in het leven vinden. Vergeet ook de broers en zussen niet, want hun verdriet raakt vaak buiten beeld omdat de aandacht naar de ouders gaat. Steun van lotgenoten, bijvoorbeeld via de Vereniging Ouders van een Overleden Kind, kan veel betekenen.
Lees verder: Broers en zussen rouwen ook, maar wie ziet het?