Ja. De sterfdag haalt vaak veel terug, ook jaren later. Soms merk je het al weken van tevoren: je slaapt slechter of bent prikkelbaar of somber, en pas later besef je waarom. Je lichaam lijkt de datum te onthouden, ook als je er niet bewust mee bezig bent. Zelfs het seizoen of het licht van die tijd van het jaar kan herinneringen oproepen.
Het helpt om je niet door de dag te laten overvallen. Bedenk vooraf hoe je hem wilt doorbrengen, alleen of met anderen, met een bezoek aan het graf, een wandeling of juist een gewone werkdag. Laat mensen om je heen weten welke dag het is, want veel nabestaanden waarderen een berichtje enorm. En verwacht niet dat het elk jaar hetzelfde voelt.
Lees verder: Golven van rouw
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Wanneer heeft een kind professionele hulp nodig bij rouw?
De meeste kinderen komen door een verlies heen met steun van hun eigen omgeving. Extra hulp is verstandig als de problemen na een paar maanden niet minder worden of het dagelijks leven ernstig verstoren. Denk aan langdurig slecht slapen of eten, steeds terugkerende buikpijn of hoofdpijn, een kind dat zich terugtrekt, niet meer naar school wil of juist heel agressief wordt. Ook als een kind zich schuldig blijft voelen aan het overlijden, of als de dood heel schokkend was, is het goed om hulp te zoeken.
Begin bij de huisarts, de jeugdarts of de intern begeleider op school. Zij kunnen je verwijzen naar een kinderpsycholoog of een rouwbegeleider voor kinderen.
Zegt een kind dat het zelf dood wil of de overledene achterna wil, neem dat altijd serieus en zoek dezelfde dag hulp. Kinderen en jongeren kunnen zelf terecht bij De Kindertelefoon (0800-0432) of bij 113 Zelfmoordpreventie (113.nl of gratis 0800-0113).
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na een miskraam of doodgeboorte echt?
Ja. Ouders die een kind verliezen door een miskraam, een doodgeboorte of vlak na de geboorte, rouwen echt. Ze verliezen hun kind en de toekomst die ze al voor zich zagen. In Nederland zijn er alleen al zo’n twintigduizend miskramen per jaar. Toch reageert de omgeving vaak met ‘het was nog zo vroeg’ of ‘je kunt het opnieuw proberen’.
Een Engelse studie volgde vrouwen na een vroege miskraam of buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Een maand later had bijna een op de drie klachten van posttraumatische stress, en na negen maanden nog bijna een op de vijf. Ook partners rouwen, al krijgen zij vaak nog minder aandacht. Hoe lang de zwangerschap duurde, zegt niets over hoe groot je verdriet mag zijn.
Lees verder: Twintigduizend miskramen per jaar
Bron: Farren e.a. (2020), American Journal of Obstetrics & Gynecology
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na een scheiding normaal?
Ja. Met een scheiding verlies je een partner, een gedeeld leven en de toekomst die je samen voor je zag. Daar komen vaak praktische verliezen bij, zoals je huis, dagelijks contact met je kinderen of een deel van je vriendenkring. Mensen na een scheiding kunnen dezelfde soort rouwreacties hebben als nabestaanden.
Wat het lastig maakt, is dat de ander er nog is. Je komt elkaar tegen, moet samen dingen regelen voor de kinderen of ziet hem of haar verdergaan met een nieuw leven. Ook als jij voor de scheiding koos, kun je rouwen, en dan lopen boosheid, opluchting en verdriet vaak door elkaar. Geef dat verdriet de ruimte, en zoek hulp als je merkt dat je er niet uitkomt.
Lees verder: Rouw na scheiding