Ja. Met een scheiding verlies je een partner, een gedeeld leven en de toekomst die je samen voor je zag. Daar komen vaak praktische verliezen bij, zoals je huis, dagelijks contact met je kinderen of een deel van je vriendenkring. Mensen na een scheiding kunnen dezelfde soort rouwreacties hebben als nabestaanden.
Wat het lastig maakt, is dat de ander er nog is. Je komt elkaar tegen, moet samen dingen regelen voor de kinderen of ziet hem of haar verdergaan met een nieuw leven. Ook als jij voor de scheiding koos, kun je rouwen, en dan lopen boosheid, opluchting en verdriet vaak door elkaar. Geef dat verdriet de ruimte, en zoek hulp als je merkt dat je er niet uitkomt.
Lees verder: Rouw na scheiding
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Kun je ziek worden van verdriet?
Dat kan. Rouw is een zware en vaak langdurige vorm van stress, en dat merkt je lichaam. Nabestaanden hebben gemiddeld meer gezondheidsklachten dan leeftijdgenoten en komen vaker bij de huisarts. Ook werkt hun afweer in de eerste periode minder goed, en bestaande klachten kunnen in die tijd verergeren.
Het risico is het grootst in de eerste weken en maanden. Dat is een goede reden om afspraken bij de huisarts of specialist niet af te zeggen, je medicijnen te blijven nemen en zo goed als het gaat te blijven eten, slapen en bewegen.
Lees verder: Wat een golf van verdriet met je bloeddruk doet
Bron: Stroebe, Schut & Stroebe (2007), The Lancet; O'Connor (2019), Psychosomatic Medicine
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik rouwen om een huisdier?
Ja. Een huisdier is voor veel mensen een dagelijkse metgezel. Het was er elke ochtend, liep mee op elke wandeling en gaf troost zonder vragen te stellen. Als het doodgaat, verdwijnt een vast stuk van je leven en je routine, en dat verdriet kan heel echt en heftig zijn.
Toch reageert de omgeving soms met ‘het was maar een dier’ of ‘neem toch een nieuwe’. Daardoor durven mensen hun verdriet niet goed te laten zien. Neem het serieus, ook als anderen dat niet doen. Een afscheid helpt veel mensen, zoals een plekje in de tuin, een foto of een moment met het gezin. Voor kinderen is de dood van een huisdier vaak hun eerste kennismaking met de dood, en een goede aanleiding om er samen over te praten.
Lees verder: Dag Blub
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Hoe vertel ik mijn kind dat iemand is overleden?
Zo snel mogelijk en in gewone, eerlijke woorden. Zeg ‘dood’ en ‘doodgegaan’, en vermijd ‘ingeslapen’ of ‘we zijn opa kwijt’. Zulke omschrijvingen maken het verwarrend en soms eng, want een kind kan bang worden om te gaan slapen. Leg uit wat dood is: ‘Opa’s lichaam doet het niet meer. Hij ademt niet, hij voelt geen pijn meer en hij komt niet meer terug.’
Vertel ook kort hoe het gebeurd is, op een manier die past bij de leeftijd. Kinderen merken heel goed als er iets wordt verzwegen. Dat geldt ook bij een moeilijke doodsoorzaak zoals zelfdoding; zoek daar gerust hulp bij. Je mag laten zien dat je zelf verdrietig bent, dan leert je kind dat verdriet er mag zijn. Reken erop dat er in de dagen en weken erna nog veel vragen komen, vaak op onverwachte momenten.
Lees verder: Geef feitelijke duidelijkheid aan het jonge kind