Nee. De bekende vijf fases (ontkenning, boosheid, onderhandelen, depressie en aanvaarding) komen van Elisabeth Kübler-Ross. Zij beschreef ze in 1969 op basis van gesprekken met mensen die zelf gingen sterven, en pas later is het model op nabestaanden toegepast. Onderzoek heeft nooit laten zien dat rouw zo verloopt.
Gevoelens komen in willekeurige volgorde, lopen door elkaar en keren vaak meer dan eens terug. De Utrechtse rouwonderzoekers Margaret Stroebe en Henk Schut waarschuwen zelfs dat het fasemodel kwaad kan, omdat mensen gaan denken dat ze het verkeerd doen als hun rouw er anders uitziet.
Lees verder: Rouwen doe je niet in fasen
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Mag ik mezelf toestaan om minder te rouwen?
Ja. Je hoeft niet de hele dag met je verlies bezig te zijn om goed te rouwen. Momenten waarop je even niet aan de overledene denkt, je werk doet of lol hebt met vrienden, zijn geen verraad. Ze geven je de rust die je nodig hebt om het verdriet daarna weer te kunnen dragen.
Stroebe en Schut, de Utrechtse onderzoekers achter het duale procesmodel, noemen dat doseren. Gezond rouwen is afwisselen: soms stilstaan bij het verlies, soms bezig zijn met het leven dat doorgaat en soms gewoon even pauze van allebei. Hoeveel van elk, bepaal je zelf. Merk je wel dat je elk moment van verdriet koste wat kost ontwijkt, sta daar dan eens bij stil.
Lees verder: Self-distancing
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Waarom heb ik soms het gevoel dat ik gek word?
Omdat rouw je op zoveel plekken tegelijk raakt. Je vergeet dingen, raakt ineens in paniek, ziet de overledene in een voorbijganger en schiet van huilen naar lachen en weer terug. Gevoelens die je niet van jezelf kende, zoals woede of jaloezie op mensen die hun moeder nog hebben, komen zomaar op. Als je dat niet verwacht, is het logisch dat je aan jezelf gaat twijfelen.
Toch zijn dit gewone rouwreacties, en bij de meeste mensen worden ze in de loop van de tijd minder. Het helpt vaak al om te weten dat anderen hetzelfde meemaken. Lukt het na maanden nog steeds niet om je dagelijkse leven op te pakken, of word je bang van wat er in je hoofd gebeurt, zoek dan hulp bij je huisarts.
Lees verder: Negatieve gedachten na verlies
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROUW
Is rouw na een scheiding normaal?
Ja. Met een scheiding verlies je een partner, een gedeeld leven en de toekomst die je samen voor je zag. Daar komen vaak praktische verliezen bij, zoals je huis, dagelijks contact met je kinderen of een deel van je vriendenkring. Mensen na een scheiding kunnen dezelfde soort rouwreacties hebben als nabestaanden.
Wat het lastig maakt, is dat de ander er nog is. Je komt elkaar tegen, moet samen dingen regelen voor de kinderen of ziet hem of haar verdergaan met een nieuw leven. Ook als jij voor de scheiding koos, kun je rouwen, en dan lopen boosheid, opluchting en verdriet vaak door elkaar. Geef dat verdriet de ruimte, en zoek hulp als je merkt dat je er niet uitkomt.
Lees verder: Rouw na scheiding