De overleden dierbaren die we blijven zien, horen en voelen

"Ik voelde dat hij er was, vooral 's avonds als ik naar bed ging.""Ik hoorde haar stem die mijn naam riep, net zoals ze altijd deed."

Dit soort ervaringen komen naar voren in grootschalige wetenschappelijke studies naar rouwenden. Het zijn geen zeldzame verhalen, geen uitzonderingen.

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat ongeveer de helft van alle rouwenden hun overleden dierbaren ervaart. Sommige studies vinden 30 procent wanneer alleen hallucinaties worden geteld, andere tot 82 procent wanneer ook het gevoel van aanwezigheid wordt meegenomen.

Ze zien, horen, ruiken of voelen hun overleden dierbaren. Deze ervaringen hebben een wetenschappelijke naam: post-bereavement hallucinatory experiences (PBHE), oftewel hallucinatoire ervaringen na een verlies. De term 'hallucinatie' klinkt misschien eng, alsof er iets mis is. Dat is meestal niet het geval.

Een veelvoorkomend fenomeen

Een grootschalig onderzoek van de Universiteit van Cambridge uit 2021 onderzocht bijna duizend rouwenden. De resultaten waren behoorlijk consistent: 64 procent had hun overleden dierbare tijdens de slaap ervaren, 34 procent had hem of haar gezien, 31 procent gehoord, en 33 procent voelde simpelweg de aanwezigheid. Bijna 80 procent had meerdere van deze ervaringen gehad.

Wat vooral opvalt: 71 procent van de mensen vonden het een waardevolle ervaring. Ze vonden het geen teken van ziekte of zwakte. Ze vonden het troostend, betekenisvol, soms zelfs helend.