Gratis beschikbare artikelen

Iemand vertelt over een overlijden, en binnen elf seconden ligt er al een reactie. Goed luisteren blijkt te leren, en het verandert wat de ander durft te vertellen. Over de paar seconden stilte waarin het verschil wordt gemaakt, en over de vraag die eronder ligt: luister je om te reageren, of om te begrijpen?

Anne Goossensen onderzocht waarom goedbedoelde steun bij rouw zo vaak mist. Haar antwoord lag in de manier van luisteren en in de mensen die al om de rouwende heen staan. Over een hoogleraar die haar eigen onderzoek was.

Rouwenden voelen hun verdriet vooral in de borst, precies waar een omhelzing aankomt. Zweeds onderzoek laat zien dat de aanraking waar rouwenden het meest naar verlangen bijna nooit wordt aangeboden, en dat het eigen lijf zich de eerste maanden minder duidelijk laat horen.

Op een rouwkamp in Canada mogen kinderen vijftien jaar lang anoniem alles vragen wat ze willen. Uit 710 briefjes komt een beeld naar voren van wat er in rouwende kinderen omgaat, van hoelang sterven duurt tot welke crème je op je gezicht moet. En van wat eronder ligt.

Na een verlies liggen veel mensen wakker met gedachten die niet stilvallen. Onderzoek laat zien dat een slechte nacht de rouw van de volgende dag zwaarder maakt, vooral in de ochtend. Wat weten we, en wat kun je doen?

De echo was gepland, de namen stonden op een lijstje. Dan komt de bloeding, en voor de buitenwereld is er niets gebeurd. Ook voor de statistiek niet. Wat een miskraam doet met vrouwen en hun partners, en waarom niemand ze telt.

Wat zegt recent onderzoek over rouw bij kinderen? Dat verdriet in golven komt, dat een kind rouwt binnen zijn gezin, en dat lang niet ieder kind therapie nodig heeft. Een overzicht van wat we nu weten, voor wie naast een kind staat.

Je voelt van alles, maar de juiste woorden komen er niet uit. Bij rouw schiet gewone taal vaak tekort. Schrijven kan dan houvast geven, al werkt niet elke vorm even goed. Over wat beeldspraak losmaakt en hoe je zelf begint.

Zestien eeuwen geleden schreef bisschop Paulinus van Nola brieven aan mensen in rouw. Onderzoekers leggen ze nu naast moderne veerkrachttheorie. Wat hij toen aanraadde, blijkt verrassend dichtbij wat wetenschap vandaag vindt: nabijheid, hoop, en de moed om door te gaan.

Na verlies van een ouder staat de omgeving klaar. Na zes maanden wordt het stiller. Uit Noors onderzoek onder ruim 25.000 jonge mensen blijkt dat het risico op zelfbeschadiging en suïcide bij het kind tot meer dan vijftien jaar later verhoogd blijft.