Premium artikelen

Na het verlies van een partner voelen veel mensen zich eenzaam, zelfs wanneer ze omringd worden door familie en vrienden. Dit verschijnsel gaat over iets wat onderzoekers “emotionele eenzaamheid” noemen. Het is een gevoel dat fundamenteel anders is dan “sociale eenzaamheid”. Nieuw onderzoek werpt licht op deze belangrijke nuance in het rouwproces.

Wanneer iemand vastloopt in rouw, wanneer het verdriet zo allesoverheersend wordt dat het dagelijks leven stilvalt, dan is er hulp mogelijk. Recent onderzoek uit Nederland en Denemarken laat zien dat een therapie met drie heldere bouwstenen mensen kan helpen om weer grip te krijgen op hun leven: confronteren, herkaderen en activeren.

Wie ‘rouw’ zegt, denkt in Nederland vaak aan stilte, bloemen en een ceremonie in de aula van het crematorium. Een moment van afscheid, een toespraak bij de kist. In de wereld zijn echter veel verschillende manieren om te rouwen. In sommige culturen krijgt rouw niet één week, maar een vaste plek door de jaren heen.

Hoogleraar Geert Smid beschreef zeventien factoren die bepalen hóé je die betekenis geeft aan wat er is gebeurd. Hoe kun jij die kennis gebruiken?

Wie werkt met mensen in rouw, weet dat je de rouw en het gemis niet kunt oplossen. Er zijn geen woorden die de dood minder definitief maken. Er bestaat geen kunstgreep dat het verlies draaglijk maakt. En toch is je rol als begeleider allesbehalve zinloos. Hier wordt de presentiebenadering relevant.

Vaak worden allerlei religieuze boodschappen afgegeven, met de beste bedoelingen. Bedoeld als troost of houvast. Maar ze slaan ook vaak deuren dicht.

We hebben geleerd dat we met positief denken de wereld aankunnen. Een extreme vorm van positief denken is ‘manifesteren’, waarin we geloven onze gedachten werkelijkheid te kunnen maken. Maar wist je dat negatief denken juist ook nuttig kan zijn?

De laatste jaren duikt er in toenemende mate een nieuw soort verdriet op: eco-rouw. Dit is het verdriet dat mensen ervaren bij het verlies van natuurlijke omgevingen, ecosystemen en landschappen door klimaatverandering.

Wat zou je anders doen als je wist dat je tijd beperkt was? Wat zou echt belangrijk voor je zijn? Dit zijn vragen die we onszelf zelden stellen in de drukte van alledag. Maar voor mensen die een levensbedreigende situatie hebben meegemaakt, zijn deze vragen niet zomaar wat abstracte gedachten – deze vragen vormen de kern van een nieuwe kijk op het leven.

Stel je voor: je wordt ’s nachts wakker omdat je dorst hebt. Je loopt in het donker naar de keuken, een route die je al duizenden keren hebt afgelegd. Maar deze keer is je eettafel gestolen. Je voelt de leegte waar de tafel zou moeten staan.