Premium artikelen

De laatste jaren duikt er in toenemende mate een nieuw soort verdriet op: eco-rouw. Dit is het verdriet dat mensen ervaren bij het verlies van natuurlijke omgevingen, ecosystemen en landschappen door klimaatverandering.

Wat zou je anders doen als je wist dat je tijd beperkt was? Wat zou echt belangrijk voor je zijn? Dit zijn vragen die we onszelf zelden stellen in de drukte van alledag. Maar voor mensen die een levensbedreigende situatie hebben meegemaakt, zijn deze vragen niet zomaar wat abstracte gedachten – deze vragen vormen de kern van een nieuwe kijk op het leven.

In gesprekken wordt zelden gericht gevraagd naar slaap. Terwijl juist de nachtrust een sleutelrol speelt in hoe we een verlies dragen en verwerken.

Ooit leerde ik dat je altijd professionele afstand moet houden naar cliënten en patiënten. Een belangrijke motivatie daarvoor is zelfbescherming, want hoe kan je alle ellende van al die mensen dragen die je behandelt, spreekt of begeleidt? Je kunt wel meeleven, maar je moet niet meelijden.

Stel je voor: je wordt ’s nachts wakker omdat je dorst hebt. Je loopt in het donker naar de keuken, een route die je al duizenden keren hebt afgelegd. Maar deze keer is je eettafel gestolen. Je voelt de leegte waar de tafel zou moeten staan.